مسعود ناریقمی، استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه معماری میگوید: مفهوم ضدسکونتی مدرنیته در شهرسازی و معماری، منجر به قربانی کردن نیاز امنیتی و هویتی ما در کلانشهرها شده است.
به گزارش خبرنگار مهر، مسعود ناریقمی، مدرس دانشگاه در حوزه معماری است، او مولف آثاری همچون «معماری پایدار، سیری در فلسفه، پیدایش و تحول ایده پایداری و نقش آن در معماری و شهرسازی قرن بیستم»، «پارادایمهای مساله در معماری: رویکردی نوین به برنامهدهی فرهنگگرا و کاربر محور در معماری»، «بازنگری در رابطه اسلام و معماری: چند بررسی بنیادی» است و مقالات تحقیقی و پژوهشی گوناگونی را به نگارش درآورده است.
ناریقمی معتقد است، نو بودن، تعجبانگیزی، شاخص بودن و معنای خاص داشتنِ یک معماری یا فضای شهری، مادامی مطرح است که در اثر تعاملات هر روزه به امر ضمنی یا تودستی تبدیل نشده است؛ وقتی تجربه مکان به امر روزمره تبدیل شد، اثرات معماری از سمت ادراک و مفهوم، به سمت رفتارها و الگوهای جاافتاده ذهنی میرود، در این حالت تلقی طولانی مدت فرد، بیشتر وابسته به ذهنیات قبلی او از مکانهاست و نه صورت ظاهر آن.
حتی این صورت ظاهر هم با کمک آنها قضاوت میشود که اینجا «مکان چه نوع حضوری» است. از اینجا به بعد، تأثیر این نوع حضور است که در هویت مکانی آن شخص، دیده میشود و قابل تحلیل است. او همچنین درباره تجربههای وسیع مدرنسازی در ایران میگوید که عامل تخریب محلهها در ایران دگماتیسم رضا شاهی بوده که در کنار آن نقش اندیشمندان هم در این زمینه ناامیدانه بوده است. این عوامل در حوزه معماری و شهر به آشفتگیهای امروزی منجر شده است. بخش اول گفتوگوی تفصیلی مهر با مسعود ناری قمی در ادامه میآید:
با توجه به اینکه معماری امری مهندسی است اما قصد داریم با رویکرد فرهنگی و هویتی به بحث معماری وارد شویم؛ عموما بحثهای مربوط به معماری را از یک سو از جنبههای هنری مورد بحث قرار میدهند، از سوی دیگر به جنبههای مهندسی و تکنیکی آن توجه میکنند؛ کمتر پیشآمده که در رسانهها تاثیرات معماری را در زندگی روزمره یا هویتسازی برای مردم یک شهر بررسی کنیم. به نظر شما میزان تاثیر معماری شهری بر هویت افراد ساکن در شهر تا چه حد است و این وضعیت در شهرهای بزرگ ایران از جمله تهران چه وضعیت و کیفیتی دارد؟
بهنظرم میتوانیم این سؤال را از دو منظر متقابل مورد بحث قرار بدهیم: نگاه مردم به معماری و نگاه معماران به معماری. معمولاً بحثهای درونی جامعه معماری چه کسانی که دغدغه فرهنگی خودی دارند و چه آنان که بدنبال نوگرایی با الگوهای بیگانه هستند، معطوف است به وجه بصری اثرگذار منظر شهری ساختمان و تداعیات ذهنی این وجه بصری. یعنی هویت بنا، معادل میزان برآورده کردن انتظارات مفهومی ناشی از درک بصری ساختمان (نمای ساختمان) است. بدون اینکه به پسوند فرهنگی ساختمان کاری داشته باشیم، باید توجه کنیم که این برداشت بصری، اصلاً آن چیزی نیست که تأثیر عمیق بر شهروندان داشته باشد، آنهم تا حدی که بتوان گفت، هویت شخصی آنان را تغییر میدهد. باز تأکید بر این نکته هم مهم است که هویت مکان جدا از هویت ناشی از مکان است؛ مورد اول، یک ویژگی مربوط به مکان و مورد دوم، ویژگی انسان مخاطب است. در سؤال حاضر، مورد دوم ـ هویت مکانی مخاطب مورد نظر است.
این هویت دقیقا برحسب تعریف آن، وابسته به نوع مخاطب است؛ برای افرادی که با شهر بصورت غریبهها و توریستی برخورد میکنند کوتاه مدت بودن مواجه، اثر بصری و آنی آن را برجستهتر میکند بنابراین اگر مثلا معماری شهری تهران را فاقد عناصر بصری فرهنگ خودی بدانیم یا دستکم حضور این عناصر را کمرنگ تلقی کنیم، طبعاً باید گفت که اثر این معماری شهری بر این دسته از مخاطبان، یک گمشدگی هویت مکانی را بدنبال خواهد داشت؛ احساسی شبیه اینکه «اینجا شهر من یا شهر سرزمین من نیست» یا «من اینجا غریبهام» اما حتی برای این دسته هم این بیان هنوز خام است، شما فرض کنید بسیاری از مخاطبان اینچنینی معماری شهری تهران کسانی هستند که از شهرستان برای کاری به تهران آمدهاند، این یک امر مغفول مانده در جامعه تخصصی پژوهشی و طراحی معماری است که ویژگیها و دغدغههای انسانِ دارای اشتغال روزمره را در تحلیلهای هویتی لحاظ نمیکنند، یعنی یک فرد که برای بهرهگیری از پزشک متخصص در تهران است،
ذهن و چشم خود را چندان مشغول ویژگیها یا مفاهیم نهفته در ویژگیهای قابل رؤیت بنا نمیکند و حتی ممکن است، اینها را در عین برخورد دهها باره اصلاً نبیند. همین کیفیت برای مخاطب شهروندِ معماری شهری، خیلی شدیدتر مطرح است، نو بودن، تعجبانگیزی، شاخص بودن و معنای خاص داشتنِ یک معماری یا فضای شهری، مادامی مطرح است که در اثر تعاملات هر روزه به امر ضمنی یا تودستی تبدیل نشده است؛ وقتی تجربه مکان به امر روزمره تبدیل شد، اثرات معماری از سمت ادراک و مفهوم، به سمت رفتارها و الگوهای جاافتاده ذهنی میرود، در این حالت نوع تلقی طولانی مدت فرد، بیشتر وابسته به ذهنیات قبلی او از مکانهاست و نه صورت ظاهر آن. حتی این صورت ظاهر هم با کمک آنها قضاوت میشود که اینجا «مکان چه نوع حضوری» است. از اینجا به بعد، تأثیر این نوع حضور است که در هویت مکانیِ آن شخص، دیده میشود و قابل تحلیل است.
با این مقدمه که کمی طولانی شد، می توانم بگویم که معماری شهری تهران و شهرهای بزرگ در موضوع دوم، یعنی تأثیرات مواجهه طولانی مدت که دیگر بصری و مفهومی نیست و بیشتر رفتاری است، خیلی بیشتر از شهرهای دیگر، تأثیر دارد. برای یک غریبه یا فرد ساکن شهر دیگر غریبگی تهران مثل غریبگی یک کشور خارجی است که چون فرض خودی بودن، از روی آن برداشته شده، یک اثر موقت است و اغلب آن از بین میرود اما اثر مواجهه طولانی این شهر با چند ویژگی بر هویت کاربران دائم و نیمهدائم این فضا باقی میماند که بدلیل ماهیت رفتاری آن، راه و درمان بصری، مفهومی ندارد.
اصفهان- ایرنا- مدیر امور بین الملل اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان گفت: طرح ایمن سازی موقت سی و سه پل از سوی متخصصان کمیته بین المللی آنالیز و مرمت سازه های میراث معماری(ایسکارسا ISCARSAH) وابسته به یونسکو تائید شد.
شهرام امیری روز دوشنبه در حاشیه بازدید اعضای کمیته بین المللی آنالیز و مرمت سازه های میراث معماری(ایسکارسا ISCARSAH) وابسته به سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد(یونسکو) از بناهای تاریخی اصفهان افزود: این گروه 13 نفره وابسته به یونسکو از کشورهای ژاپن، اسپانیا، یونان و فرانسه هستند که در سفر یکروزه خود با محوریت پژوهش و همفکری با مرمتگران از نحوه مرمت سی و سه پل و میدان تاریخی امام اصفهان بازدید کردند. وی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: تبادل نظر در باره نحوه پایش و مرمت آثار تاریخی با مرمتگران از برنامه های سفر این کارشناسان به شهر تاریخی اصفهان است. امیری افزود: در بازدید این کارشناسان از سی و سه پل، پیامدهای فرونشست زمین ناشی از خشکسالی در این اثر مورد تایید اعضای تیم یاد شده قرار گرفت. امیری تصریح کرد: نظر اعضای کمیته بین المللی آنالیز و مرمت سازه های میراث معماری(ایسکارسا ISCARSAH) این بود که طرح مقاوم سازی این پل می تواند به عنوان یک طرح پایلوت ایمن ساز موقت در خیلی از بناهای تاریخی جهان اجرا شود. وی ادامه داد: این گروه با تایید این طرح، اطلاعات مربوط به آن را دریافت کردند تا سایر بناهای نیازمند مرمت در جهان هم از اطلاعات آن استفاده کنند. مدیر امور بین الملل اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اصفهان، استفاده از خشت، گل و آجر در بنای سی و سه پل و نگهداری این مصالح با ساروج را از مهمترین نکاتی دانست که مورد توجه کارشناسان کمیته یاد شده قرار گرفته است. وی تاکید کرد: هرچند طرح ایمن سازی موقت پل مورد تایید قرار گرفت اما آنها روی پایش های پل و فرو نشست زمین ناشی از پایین رفتن آب های زیر زمینی و قطع و وصل مکرر جریان آب در زمان خشکسالی تاکید داشتند و طبق نظر آنها باید پایش ها دائمی شود. امیری گفت: اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فعالیت هایی در باره پایش پل ها با همکاری دانشگاه صنعتی اصفهان انجام داده که البته فرونشست زمین تاکنون، پل های تاریخی این شهر تاریخی را تهدید نکرده است. وی با اشاره به وجود پنج پل تاریخی در اصفهان گفت: این پل ها و سازه های تاریخی بطور دائم پایش می شوند و بزرگترین آنها سی و سه پل و پل خواجوست که در حال حاضر هیچگونه خطری آنها را تهدید نمی کند و اگر هم خطری آنها را تهدید کند، بسرعت رسیدگی می شود. مدیر امور بین الملل اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اصفهان در باره بازدید این متخصصان بین المللی از مجموعه نقش جهان اصفهان نیز گفت: اعضای این کمیته در بازدید از کاخ عالی قاپو، مسجد شیخ لطف الله و مسجد امام در جریان آخرین تئوری های مرمت کارشناسان میراث فرهنگی قرار گرفتند. وی تصریح کرد: کارشناسان کمیته بین المللی آنالیز و مرمت سازه های میراث معماری، میدان امام اصفهان را یکی از بهترین میدان هائی دانستند که هم از لحاظ کالبد معماری و هم از لحاظ تزئینات وابسته به آن، منحصر به فرد است. وی ادامه داد: کاخ عالی قاپو به عنوان دومین سازه چوبی تاریخی کشور بعد از کاخ موزه چهلستون نیز برای کارشناسان یونسکو بسیار جذاب بود و شیوه کار مرمتگران اصفهانی در نگهداری 400 ساله بنایی که 80 درصد آن هم از چوب است، حیرت آنها را برانگیخت. مدیر امور بین الملل اداره کل میراث فرهنگی اصفهان گفت: این تیم با بازدید از هشت بنای تاریخی با کارشناسان مرمت میراث فرهنگی تبادل نظر کردند و امیدواریم بر اساس آن و با یک تعامل بتوانیم از ایده ها و نوآوری های جدیدی برای مرمت این بناها بهره بگیریم. به گزارش ایرنا، کمیته بین المللی آنالیز و مرمت سازههای میراث معماری 'ایسکارسا'، فعالیت خود را از سال 1996 شروع کرد و در این نهاد مهندسان و معماران جهانی حضور دارند. این کمیته هر دو سال یکبار جلسهای را با موضوع حفاظت از ابنیه تاریخی برگزار میکند. کمک به دانش حفظ میراث فرهنگی، ارائه توصیههای مربوط و مشارکت در ساماندهی برنامه های حفاظت از آثار تاریخی از فعالیتهای این کمیته وابسته به یونسکوست. به گزارش ایرنا، با توجه به بروز خشکسالی های مکرر و تاثر مخرب آن در رودخانه زاینده رود، برخی از پل های تاریخی اصفهان بتدریج دچار مشکلاتی می شوند که لازم است نظارت دقیق تری روی آنها انجام شود. به گفته مسئولان اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، خشکسالی بر روی کیفیت نگهداری از پل های تاریخی تأثیر منفی دارد و برای کاهش این آسیب ها اعضای کمیته پایش پل های تاریخی مشتمل بر کارشناسان میراث فرهنگی به صورت منظم پل های تاریخی زاینده رود را از مبدأ تا مقصد به صورت مستمر بررسی می کنند و اقدامات لازم را برای نگهداری و مرمت آنها انجام می دهند. سی و سه پل یکی از پل های تاریخی اصفهان است که در معرض آسیب های ناشی از خشکسالی قرار گرفته است. این پل با 33 دهانه، 295 متر طول و 14 متر عرض در دوره شاه عباس صفوی ساخته و با شماره 110 در سال1310 ثبت ملی شده است. میدان تاریخی امام اصفهان نیز شامل عالی قاپو، مسجد امام، مسجد شیخ لطفالله و سر در قیصریه به شماره 102 سال 1313 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.
معماری باید از مولفههای جامعهشناسی، روانشناسی و فلسفه متاثر باشد
فرناز کلباسی
در نخستین ساعات شبی پاییزی، مسجد شیخ لطف الله میزبان نشست «تالیف در معماری» است تا در پنجمین گردهمایی خود موضوع «امکان معماری در منطق مناسبات جدید» را بهتحلیل و بررسی بگذارد. زیر گنبد بینظیر مسجدی که پروفسور پوپ معتقد بود به سختی میتوان باور کرد ساخته دست بشر باشد، نشستهایم تا پژوهشگران و معماران امروز اصفهان از سنت و مدرنیته و رویکرد جدیدی که از دل این دو باید نشئت بگیرد، صحبت کنند تا مشخص شود معماران امروز اصفهان به چه میاندیشند و چه بناهایی خلق میکنند!
فضای نیمه تاریک این مسجد تاریخی کوچک، اما پرشکوه و پراقتدار در دقایق ابتدایی آغاز برنامه به صوت خوش الحان یک آواز سنتی مزین میشود. بیش از آنکه بتوانم با لذت سرشار از معنویت این موقعیت همراه شوم، نگران آسیبی میشوم که احتمالا از دریچه بلندگوهای بزرگی که در چهار نقطه از محوطه مسجد جای گرفتهاند، به پیکره این عمارت چشم نواز وارد شده است. خوشبختانه برگزارکنندگان این برنامه خود معمارند و از اهمیت حفظ میراث گذشته، آن هم میراثی ارزشمند همچون مسجد شیخ لطف الله، دردانه یادگار عصر صفوی آگاهاند، موجب میشود تا به سخنان «بهارک کشانی»، معمار و پژوهشگر حوزه طراحی معماری و نخستین سخنران برنامه گوش بسپارم.
او سخنش را با دستهبندی دو طیف از معماران معاصر ایران آغاز کرده و میگوید: برخورداری از باورهای الهی، ویژگی معمارانی است که در یک سوی این طیف قرار دارند. اینان با تکیه بر نظام سنتی به دنبال کسب مشروعیت در سازوکار سنت هستند و بر نظریه «اندیشه منجر به عمل» صحه میگذارند. چنین معمارانی با تکیه بر مفاهیم برآمده از سنت، قائل به متن مقدس بوده و دیالوگ موثری با بخش مدرن جامعه برقرار نمیکنند.
او با بیان اینکه این معماران آثار درخشانی را در تاریخ ایران به یادگار گذاشتهاند، میافزاید: متاسفانه دستاورد اینان عقیم مانده و درست یا غلط منجر به بنبست حرفهای در مفاهمهپذیری و دیالوگ با جامعه مدرن شده است.این پژوهشگر، معماران برخوردار از باورهای مدرن و متاثر از فرهنگ غربی را سوی دیگر طیف معماران معاصر ایران دانسته و میگوید: اینان با پهلو زدن به فرهنگ غرب به دامان مفاهیم به ظاهر امن زیسته شده در جهان مدرن پناه برده و درست مانند معمار غربی عمل میکنند، غافل از اینکه معمار غربی براساس تجربه زیستی خود به معماری میپردازد.
او ادامه میدهد: در چنین شرایطی معمار ایرانی از تجربیات و نظام فکری خود فاصله گرفته و بر پایه نظام غربی عمل میکند و همین مسئله موجب شده که برخی از آثار معماری ایران نمایی کامل از فرهنگ غرب باشد. حتی مساجدی هستند که باوجود آنکه باید نمایانگر باورهای الهی و دینی باشند، کاملا متاثر از فرهنگ غرب ساخته شدهاند. او با تاکید بر اینکه اعلام موضع این دو طیف ناشی از عدم مرزبندی موقعیت خودآگاه جامعه ازسوی اندیشمندان و متفکران است، میگوید: همه اذعان داریم که مشکل فرهنگی ما باید از بیرون نظم معماری حل شود و بنابراین هرکس باید به زعم خود ضمن انکارنکردن مشکلات، گامی برای حل آنها بردارد.او با بیان اینکه در میان هر دو طیف، معمارانی را دیدهایم که براساس مصلحتهای مختلف ناگزیر به تغییر موضع خود شدهاند، میافزاید: برای تغییر این وضعیت باید به افزایش دانش خود پرداخت و به جای سوار شدن بر موج سیاست، تفکر را از حوزه سیاسی فرهنگی جامعه آغاز کنیم.
معاون میراثفرهنگی از بازگرداندن ۵۵۳ شیء تاریخی در ۴ سال گذشته به کشور خبر داد و گفت: بهمحض اطلاع از فروش آثار تاریخی ایران در حراجیهای دنیا، سازمان میراثفرهنگی با همکاری وزارت خارجه پیگیریهای لازم را برای ممنوعیت فروش آثار آغاز میکند.
بهگزارش گروه اجتماعی خبرگزاری تسنیم، محمدحسن طالبیان معاون در تماس تلفنی با برنامه تلویزیونی «حالا خورشید» در مورد آگهی مربوط به فروش کاشی مدرسه خان در یکی از سایت های خارجی گفت: «ما در کشوری زندگی می کنیم که آثار و بناهای تاریخی بسیاری در آن وجود دارد و همه باید حفاظت و حراست از این میراث فرهنگی را وظیفه خود بدانند.»
وی تصریح کرد: «در مورد کاشی مربوط به مدرسه خان این توضیح لازم است که در گذشته چند کاشی از این بنای تاریخی دزدیده شده بود اما خوشبختانه این کاشی ها کشف شد و در جای قبلی قرار گرفت، همچنین خبر مربوط به فروش کاشی مدرسه خان مربوط به 6 یا هفت ماه قبل است.»
طالبیان ادامه داد: «استادکاری در کشور داریم که کاشی های با طرح قاجار تولید و به گردشگران عرضه می کند، فروش کاشی با طرح قاجار در سایت های خارجی الزاما به معنی اصل بودن آن شی نیست و ممکن است این کاشی ها تقلبی باشند، هرچند که ما بسیاری از حراجی های مربوط به آثار تاریخی را نیز رصد می کنیم و به محض اینکه از وجود آثار تاریخی ایران در این حراجی ها مطلع شویم اقدامات لازم را برای ممنوعیت فروش آثار انجام می دهیم.»
وی گفت: «کاشی ها برای حفاظت از داخل بناها استفاده می شده است و درگذشته زمانی که این کاشی ها رنگ خود را براثر گذشت زمان از دست می داد دست به تعویض آن میزدند ممکن است که این کاشی های قدیمی در خانه ها و یا دست اشخاصی باشد و یا به فروش برسد.»
معاون میراث فرهنگی اضافه کرد: «حفاظت و حراست از آثار و بناهای تاریخی بسیار زیادی که در کشور وجود دارد از عهده یک گروه و سازمان خارج است، همچنین با توجه به اینکه بسیاری از بناهای تاریخی تحت مالکیت اوقاف هستند و یا مالک شخصی دارند، حفاظت از آنها باید از سوی مالکان انجام شود.»
وی ادامه داد: «خوشبختانه سازمان میراث فرهنگی در چهار سال گذشته موفق به بازگرداندن 553 شیء تاریخی شاخص به کشور شده است و این روند برای بازگرداندن آثار تاریخی به کشور ادامه دارد، در تمام دنیا دلسوزان ایرانی که به میراث فرهنگی کشور خود علاقه دارند هستند که با اطلاع از فروش آثار تاریخی ایران، بلافاصله این اخبار را در اختیار مسئولان قرار می دهند و مانع فروش میراث فرهنگی کشورمان می شوند.»
طالبیان افزود: «خرید و فروش تزیینات معماری تاریخی جرم است و هرکس مرتکب این عمل شود مجرم شناخته می شود، این قانون قبلا وجود نداشت و از سال گذشته به تصویب رسیده است، براساس همین قانون سال گذشته یگان حفاظت سازمان میراث فرهنگی با حضور در مکان هایی که خرید و فروش تزیینات تاریخی انجام می شد تمام این موارد را جمع آوری کردند و با همکاری پلیس فتا سایت هایی که در این حوزه فعالیت داشتند برخورد قانونی صورت گرفت.»
معاون میراث فرهنگی تصریح کرد: بخشی از بناها و آثار تاریخی شاخص تحت حفاظت و حراست حاکمیت کشور است، این بناها به دوربینها و تجهیزات مناسب برای حفاظت مجهز هستند و حضور دائمی نیروهای یگان حفاظت را نیز در این محوطه های تاریخی شاهد هستیم، اما با توجه به اینکه آثار و بناهای تاریخی بسیار زیادی در کشور وجود دارد مردم و رسانه ها باید همکاری و همراهی لازم را برای حفاظت از این میراث فرهنگی داشته باشند.
عضو هیئت علمی و مدیر گروه معماری دانشگاه آزاد اسلامی چالوس گفت: برای ساخت بنا در اقلیم مازندران باید از ترکیب سنت - مدرنتیه استفاده کرد.
علی اصغر زاده در گفت و گو با ایسنا با بیان اینکه یکی از مباحث مهم پایداری ساختمان، ارتباط با بستر، زمینه، محیط جغرافیایی و حفظ و مرمت آنها است، اظهار کرد: در معماری گذشته در دهه های 70 تا 80 آن چنان که باید و شاید به مولفه های اقلیمی و جغرافیایی اهمیت داده نمی شد.
وی در مورد خصوصیات بناهای دهههای گذشته خاطرنشان کرد: ساختمان هایی با نمای شیشهای مطابق با اقلیم ساخته نشدهاند و تنها یک الگوبرداری از سایر نقاط است.
عضو هیئت علمی دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی چالوس افزود: ساختمان های شیشه ای برای نفوذ بیشتر آفتاب در نقاطی که از تابش نور خورشید زیاد بهره مند نیستند، ساخته می شود و البته دارای معنا و مفهوم هم هستند اما در شهرهای شمالی اگر از این نوع بنا استفاده شود باید برای خنک کردن آن در فصل تابستان انرژی های فسیلی زیادی مصرف کرد.
اصغرزاده با بیان اینکه کارشناسان پس از مطالعات و بررسی ها متوجه شدند که اکثر سوختهای فسیلی به دلیل استفاده نامطلوب هدر میرود، خاطرنشان کرد: در بناهایی که متناسب با اقلیم ساخته نشده است، حجم زیادی از انرژی های فسیلی از بین می رود تا سیستم گرمایشی و سرمایشی مناسبی ایجاد شود.
مدیر گروه معماری دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی چالوس با اشاره به اینکه دمای کلی زمین افزایش یافته و این امر موجب اختلافات اقلیمی در دنیا شده است، تاکید کرد: مهم ترین دلایل گرمایش زمین مصرف اشتباه انرژی در اقتصاد، صنعت، ساختمان و معماری است.
وی با بیان اینکه پس از یافتن عاملهای انسانی گرمایش زمین و هدر رفت سوختهای فسیلی، انقلابی در معماری به وجود آمد، تصریح کرد: در این انقلاب ساختمانهای کم مصرف که مبنای طراحی آن بر اساس استفاده بهینه از سوختهای فسیلی بوده در اولویت قرار گرفت. مهم ترین ویژگی ساختمان های کم مصرف، همساز بودن بنا با اقلیم است به طوری این بنا طوری طراحی میشود که به وسایل سرمایشی و گرمایشی نیازمند نباشد.
اصغرزاده با بیان اینکه نباید الگوهای ساخت بنا کپی برداری و یک نسخه واحد برای همه اقلیم ها باشد، ادامه داد: استفاده از چوب و گل در ساختمان هایی که در شمال کشور ساخته میشود علاوه بر سازگاری با محیط دارای حس زیبایی شناختی است.
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه باید برای ساخت بنا در اقلیم مازندران از ترکیب سنت و مدرنتیه استفاده کرد، یادآور شد:زمانی که معماری مدرن پیش روی ما قرار میگیرد شیفته و مجذوب آن میشویم یا برخی اوقات چنان به معماری سنتی روی میآوریم که در مقابل معماری مدرن قرار می گیریم بدون اینکه بخواهیم دنیای معاصر را خوب نقد و تحلیل کنیم و فکر می کنیم دنیای سنت و دنیای معاصر دو قطب مقابل هم هستند در حالی که این گونه نیست.
رئیس جمهور ترکیه به همراه چند تن دیگر از سران در یک مراسم بزرگ فرودگاه جدید استانبول را که هزینهای بالغ بر ۱۱/۷ میلیارد دلار را دارد، افتتاح کرد. به گفته رجب طیب اردوغان و مسئولان این پروژه بزرگ، فرودگاه جدید استانبول بزرگترین فرودگاه دنیا و یکی از شلوغترینها خواهد شد. با این که مراسم افتتاحیه فرودگاه برگزار شد اما شروع به کار عملیاتی آن تا ماه ژانویه تاخیر دارد. پروژه این فرودگاه در چند فاز تکمیل خواهد شد و اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود در سال ۲۰۲۸ فرودگاه به ظرفیت کامل خود و به فاز نهایی خواهد رسید که در آن صورت بزرگترین فرودگاه دنیا خواهد بود. این فرودگاه میتواند تجربه تور استانبول را هم دگرگون کند.
بعد از شروع به کار فرودگاه تا چند ماه آینده ظرفیت اولیه آن ۹۰ میلیون مسافر در سال است و ظرفیت نهایی آن ۲۰۰ میلیون مسافر در سال برنامهریزی شده است. در دو ماه اول شروع به کار فرودگاه، تعداد کمی پرواز بین ترکیه، آذربایجان و قبرس به این فرودگاه منتقل میشود. در نظر داشته باشید که بزرگترین فرودگاه فعلی دنیا بر اساس تعداد مسافر فرودگاه بینالمللی هارتسفیلد-جکسون آتلانتا است که در سال گذشته آمار ۱۰۴ میلیون مسافر را ثبت کرد اما برای فرودگاه جدید استانبول ۲۰۰ میلیون مسافر در نظر گرفته شده است.
در گفت و گو با رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر زنجان بیان شد:
در سال های اخیر به دلیل بحران کم آبی نیاز توجه به صرفه جویی در مصرف آب در آبیاری فضاهای سبز شهری بیشتر احساس می شود، Xeriscaping یا فضاسازی خشک منظر هنر زیباسازی فضا های شهری با استفاده از گیاهانی است که نیاز بسیار کمی به آب دارند و با اقلیم منطقه سازگاری بالایی دارند. شهرداری زنجان در سال جاری چند پروژه زیباسازی خشک منظر را اجرا کرده و در نظر دارد برای سال آینده پروژه های بیشتری در این زمینه در دستور کار قرار دهد.
مهندس حمیدرضا حمیدی عضو شورای شهر زنجان در گفتگو با خبرگزاری علم و فناوری عنوان کرد: با مرور کردن فضاهای سبز ایجاد شده در سالیان گذشته در زنجان با دو اشکال عمده مواجه می شویم، اول اینکه فضاهای سبز ایجاد شده سطح چمن خور بالایی دارند که این مشکل را از دو جنبه می توان بررسی نمود. از جنبه فنی مشکل ایجاد شده این است که چمن یک محصول وارداتی است و بیشتر با اقلیم اروپا سازگاری دارد و اینکه کودهای شیمیایی مورد استفاده برای چمن دارای ازت است که این موضوع می تواند مشکلات فراوانی برای سلامت شهروندان ایجاد کند. از طرفی چمن هیچگونه منافع زیستی، مانند تصفیه هوا و غیره ندارد، شاید بتوان گفت که تنها حسن چمن زیبایی آن است. وی افزود: جنبه اقتصادی هم که از دیگر مشکلات چمن کاری است، هزینه نگهداری بسیار بالای آن از قبیل کارگری که آن را آبیاری می کند، چمن زنی و هزینه های تیمار کردن آن و از همه بیشتر مصرف آب بسیار زیاد است، با وجود همه ی این معایب دلیلی که چمن بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد، هزینه اولیه ی پایین کاشت آن و همچنین راحت و سریع بودن کاشت چمن است.
رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای اسلامی شهر زنجان اذعان کرد:اشکال دوم این نوع فضاسازی در بعد اجتماعی است. انتظاری که در مدیریت شهری از پارک ها وجود دارد بالا بردن تعاملات اجتماعی است. اگر فضای پارک ها را به دو قسمت تقسیم کنیم یک فضا، برای تعامل و معاشرت اجتماعی است، مانند نیمکت ها و مسیرهای سنگ فرش شده آلاچیق ها و فضاهای نشستن خانواده ها و فضاهای بازی کودکان، قسمت دیگر پارک ها هم فضای سبز و چمن کاری شده آن است.
وقتی قسمت عمده فضای پارک ها را به دلایل ذکر شده چمن کاری می کنیم، فرصت تعاملات اجتماعی را کمتر می کنیم. حمیدرضا حمیدی ادامه داد: با توجه به بحران آب موجود در کشور باید به دنبال راه کارهایی برای مدیریت فضاهای سبزی باشیم که مصرف آب در آنها کنترل شده باشد، Xeriscaping یا "خشک منظر" یک موضوع علمی و تخصصی در مورد مدیریت بهینه فضاهای سبز است که با توجه به اقلیم مورد استفاده انتخاب می شود و می تواند مقاومت بالایی در شرایط آب و هوایی آن منطقه داشته باشد و بالتبع مصرف آب را هم تا مقدار قابل توجهی کاهش دهد. در واقع در این نوع زیباسازی چمن در خدمت طراحی خواهد بود و به طور کامل حذف نخواهد شد و به جای آن از پیورها، شن های رنگی و مواد مختلف که می تواند جایگزین چمن باشد استفاده می شود.
عضو شورای شهر زنجان بیان کرد: در فضاسازی خشک منظر برخلاف تصور عموم، درخت حذف نخواهد شد و به عنوان یک عنصر مهم در طراحی این نوع فضاها استفاده خواهد شد، منتها درختانی که در خشک منظر استفاده می شوند متناسب با شرایط آب و هوایی منطقه انتخاب خواهند شد که می تواند بدون نیاز به آبیاری و مراقبت و تحمیل هزینه های جانبی در فضاسازی شهری استفاده شود. به عنوان مثال درخت چنار چند سالی است که در زنجان کاشته می شود ولی طبق بررسی های انجام شده مصرف آب بسیار بالایی دارد، در ناباروری ابرها تاثیرگذار است و در کل متناسب با اقلیم اروپایی است، قطعا با بررسی های بیشتر می توان درخت هایی را پیدا کرد که با اقلیم منطقه سازگار باشند. حمیدی تصریح کرد: در فضاسازی خشک منظر هزینه اولیه و مدت زمان اجرا بیشتر خواهد بود ولی در نهایت هزینه های نگهداری پایین تر، مباحث زیست محیطی و زیبایی آن قطعا نسبت به فضاهای سبزی که در حال حاضر اجرا میشود، بهتر خواهد بود. امسال در زنجان به عنوان نمونه در چند نقطه از شهر این نوع فضا را اجرا کردیم که با توجه به ظرفیت نیروی انسانی متخصص در فضای سبز شهرداری زنجان و همکاری مرکز تحقیقات کشاورزی قرار است برای سال آینده ردیف بودجه ای برای طراحی فضاهای خشک منظر در نظر گرفته شود.
تهران- ایرنا- هوشمندسازی از مهمترین اهداف و اولویت های دوره جدید مدیریت شهری تهران عنوان شده و در این ارتباط، با راه اندازی کمیته شفافیت و فراخوان نهادهای زیرمجموعه مدیریت شهری پایتخت، سعی شده است که ارائه اطلاعات به شهروندان به دستور کاری ثابت تبدیل شود.
به گزارش ایرنا، بی تردید با استفاده از فناوری و در دسترس قرار دادن اطلاعات، میتوان به شهروندان کمک کرد که از حقوق خود آگاه شوند. اما نکته کلیدی در فعالیتهای کمیته شفافیت پاسخ به پرسشهای بنیادین در رابطه با آن است، اینکه لزوم راه اندازی کمیته شفافیت چیست؟ آیا همهچیز شدنی است؟ منتشر شدن قراردادهای شهرداری چه نفعی برای مردم دارد؟ همه این پرسشها البته یک جواب مشترک دارد که اساس پروژه شفافیت است: فسادزدایی از تار و پود مدیریت شهری.
**کمیته شفافیت و اهداف آرمانی «وقتی قراردادی غیر شفاف است و نمی دانیم با چه شرایطی منعقد شده، چه بندهایی دارد، پیمانکار بر چه اساسی انتخاب شده و ناآگاهی از خیلی موارد دیگر، بستر به وجود آمدن فساد را ایجاد می کند. فرآیندهایی که پشت پرده و در اتاقی تاریک انجام می شود، در اغلب موارد دارای مشکل هستند و تا زمانی که شفاف نشوند، هیچ کس از آن با خبر نمی شود.» این ها صحبت های اولیه «مهدی ریوندی» است؛ کارشناس کمیته شفافیت و شهر هوشمند. ریوندی روز شنبه در گفتگو با ایرنا صحبت هایش را از سر خط اصلی شکل گیری کمیته شفافیت شروع می کند و چهار برنامه اصلی که در دل این طرح گنجانده شده است: «دسترسی آنلاین تمام شهروندان به اطلاعات قراردادهای بالای یک میلیارد تومان شهرداری(و در مرحله بعد بالای 250 میلیون تومان)، اطلاعات جامع شهرسازی (از جمله تغییر کاربری، جواز ساخت و سازها)، ریز کمک های نقدی شهرداری به کلیه نهادها و اشخاص حقیقی و حقوقی و در نهایت شفافیت آرای اعضای شورا به مصوبات شورا.». هر کدام از این محورها، یک دلیل مشخص داشته است. دلایلی که هر کدام به تنهایی می توانند برای زندگی شهروندان تهرانی مفید باشند. «یکی از محورهای اصلی، همان شفاف بودن رای اعضای شورای شهر به مصوبه هاست. شهروندان از این طریق می توانند مشاهده کنند، فردی که به عنوان نماینده شان در شورای شهر انتخاب کرده اند، به هر مصوبه ای چه رایی داده است.»
**قراردادهای عاری از فساد در شهرداری شیشه ای بحث دیگری که در کمیته شفافیت مطرح شد و به نتیجه رسید، «انتشار قراردادهای بالای یک میلیارد تومان شهرداری» در فضای آنلاین است: «در این قراردادها اطلاعاتی شامل پیمانکار، میزان قرارداد، شرح و تاریخ قرارداد، شیوه پرداخت، شیوه انتخاب پیمانکار که مناقصه عمومی بوده یا سایر روش ها و... در اختیار شهروندان قرار گرفت.» کمیته شفافیت در اولین قدم قراردادهایی را که رقم آن ها بالای یک میلیارد تومان بود، منتشر کرد و در قدم های بعدی به رقم های کمتر رسید. در حال حاضر تمام قراردادهای بالای 250میلیون تومان شهرداری، در سامانه شفافیت موجود است. این روند تا انتشار قراردادهای 25میلیون تومان ادامه خواهد یافت. ریوندی در این خصوص می گوید: «با این کار می توان به راحتی فهمید که آقای الف، بر چه اساسی به عنوان پیمانکار برای آسفالت کردن یک خیابان انتخاب شده، چقدر به او بودجه داده اند، چه ضمانت هایی برای کاری که می خواهد انجام دهد داده؟ آیا شرکت متعلق به شهرداری بوده؟ اگر نبوده از طریق مناقصه توانسته این کار را بگیرد؟ مناقصه چه زمانی برگزار شده؟ چه کسانی در مناقصه شرکت کردند؟ این شرکت به چه نحوی برنده شده است؟ از چه تاریخی؟ با چه کیفیتی؟ هر شهروندی باید این ها را بداند.» 'حتما برایتان پیش آمده و دیده اید که یک قسمت از جدول خیابانی که در آن زندگی می کنید، همیشه مشکل دارد و عده ای مشغول تعمیر آن هستند. اگر به سامانه شفاف مراجعه کنید، به راحتی می توانید ببینید تعهدات پیمانکار چیست و در شرح خدماتش چه توضیحاتی داده؟ در نهایت هم اگر قانع نشدید یا چیزی از نظرتان مشکوک بود از او شکایت کنید. «قراردادها منعقده بالاتر از 250 میلیون تومان از تاریخ پنجم شهریور 1396 در این سامانه موجود است و به محض این که در شهرداری قراردادی بسته شود، همزمان روی سامانه shafaf.tehran.ir قرار می گیرد.»
**اطلاعات شهرسازی یکی از محورهای شفافیت، دسترسی آنلاین تمام شهروندان به اطلاعات شهرسازی است. ریوندی که مسئولیت کارگروه شهرسازی را در کمیته شفافیت و شهر هوشمند برعهده دارد در این خصوص توضیحات جالبی می دهد: «با تصویب «طرح الزام شهرداری تهران به انتشار عمومی اطلاعات شهرسازی» شهروندان با مراجعه به سامانه ای که به همین منظور در حال آماده سازی است، می توانند تمام اطلاعات لازم را دریافت کنند: این که یک فرد چطور تشکیل پرونده داده، از چه طریق پروانه ساخت گرفته، چگونه این مسیر را طی کرده، چه کسی پای نامه های اداری آن را امضا زده است، چه مجوزهایی به او داده اند و چه کارشناسی هایی روی آن انجام شده است.
مدیرکل دفتر پایگاههای میراث جهانی از پایان مرمت ایوان کاخ عالی قاپو اصفهان خبر داد.
به نقل از مهر، فرهاد عزیزی مدیر کل دفتر پایگاههای میراث فرهنگی درباره مرمت ایوان عالی قاپو اصفهان گفت: از چندین سال پیش برنامه مرمت ایوان عالی قاپو در دست بوده است و چند میلیارد تومان نیز برای آن هزینه شده، از سال ۹۲ نیز، کارهای مقطعی و موردی برای آن انجام میشد. این بنا وضعیت خوبی به لحاظ سازهای نداشت. بخشی از ستونهای آن قبل از انقلاب با همکاری یک شرکت ایتالیایی استحکامبخشی شده بود.
وی ادامه داد: ما هم در طول سال های اخیر استحکامبخشی ستونهای دیگر و بخشهایی که به مقاومسازی نیاز داشت را انجام دادیم کار مفصلی نیز روی سقف ایوان انجام شد. برخی از قسمتهای سقف آسیب دیده بود. مرمت نقاشیها نیز انجام شده است.
عزیزی ادامه داد: کار عمده مرمتی روی سقف و کف سازی ایوان صورت گرفت به این ترتیب مرمت جامعی روی ایوان عالی قاپو انجام شده است. بعد از انقلاب توانستهایم با همکاری مرمت گران خبره ایران این کار را به اتمام برسانیم. سال ها بود که وضعیت عالی قاپو نگران کننده بود.
عزیزی همچنین درباره پایش مسائل بحرانی در پایگاههای میراث جهانی توضیح داد: قرار بود کاخ گلستان مرکز پایش بحران در پایگاههای میراث جهانی شود به صورت پراکندهکارهایی را در این زمینه انجام شد. پیرو این موضوع با معاونت علمی ریاست جمهوری مذاکراتی شد اما چون به اعتبار ویژه ای نیاز داشت متوقف ماند. در صورتی که بحران مساله ای است که هر لحظه دامنه یکی از میراث جهانی را میگیرد و باید روی این مساله بیشتر کار شود.
