رسانه تخصصی معمار شهر

رسانه تخصصی معماری و شهرسازی

رسانه تخصصی معمار شهر

رسانه تخصصی معماری و شهرسازی

رسانه تخصصی معمار شهر

مطالب و مباحث تخصصی معماری و شهرسازی و دیگر علوم وابسته را با ما مطالعه نمایید...




در اين وب
در كل اينترنت
  • قالب وبلاگ
  • تبلیغات

    طبقه بندی موضوعی
    نویسندگان

    ۲۴۵ مطلب با موضوع «اجتماعی» ثبت شده است

    وقتی صحبت از عزاداری بازار تهران سخن به میان می‌آید، داستان‌ها به «اصغر شاطررضا» کشتی‌گیر و پهلوان زورخانه امیرالمومنین (ع) می‌رسد که در وصیتش میان‌داری بزرگترین دسته عزاداری بازار تهران را به «طیب حاج‌رضایی» سپرد...

    روزنامه شهروند - لیلا مهداد: از زمانی که بر دیوارها پلاس می‌آویختند، قصاب‌ها گوسفند ذبح نمی‌کردند و حلیم‌پزها دست از کار می‌کشیدند و بعضی از آدم‌ها روز عاشورا آب ‌نوشیدن را بر خود حرام می‌کردند، محرم و عزاداری برپا بوده اما وقتی صحبت از عزاداری بازار تهران سخن به میان می‌آید، داستان‌ها به «اصغر شاطررضا» کشتی‌گیر و پهلوان زورخانه امیرالمومنین (ع) می‌رسد که در وصیتش‌ میان‌داری بزرگترین دسته عزاداری بازار تهران را به «طیب‌ حاج‌رضایی» سپرد؛ دسته‌ای که یک‌سر آن دروازه غار بود و سر دیگر آن چهارراه سیروس و به دسته بچه‌های جنوب شهر معروف بود؛ دسته‌ای که آخرین‌بار با میان‌داری طیب ١٥خرداد ٤٢ محرم را برپا کرد اما هنوز بازاری‌های قدیم از طیب می‌گویند و عزاداری‌های آن دوران، البته هنوز با این نام عزاداری برگزار می‌شود که در حدواندازه‌های خود میان بازاریان شهره است.

    عزاداری به سبک اصغرشاطررضا و طیب‌حاج‌رضایی

    حسینیه اخراجی‌ها

    از بازاری‌ها نشانی حسینیه‌ها را که می‌پرسی، حتما نام حسینیه کربلایی‌ها و اردبیلی‌ها را می‌شنوی و باید تا گلوبندک بیایی پایین. وسط چهارراه آن‌طرف مترو پانزده‌خرداد خیمه سفید بزرگی نظرها را جلب می‌کند؛ چادری با نقوش اسب و بیرق و ... که گلدوزی شده‌اند. سمت راست خیمه حسینیه‌ کربلایی‌ها جلوس کرده و سمت چپ در کوچه‌ای باریک که هنوز رنگ‌وبوی گذشته را با خود دارد، کوچه «چاله حصار» است و نشانی حسینیه اردبیلی‌ها را همه می‌دانند. حسینیه کربلایی‌ها در سال ١٣٤٧تاسیس شده اما قدمت اردبیلی‌ها به سال ١٣٢٠‌ می‌رسد؛ با قصه‌هایی شنیدنی از سرگذشت آنها.

    عزاداری به سبک اصغرشاطررضا و طیب‌حاج‌رضایی

    «سید» سال‌هاست در تعزیه‌ حسینیه کربلایی‌ها، زینب‌خوان است و شروع قصه این حسینیه را به مناقشه بین ایران و عراق می‌رساند؛ دورانی که صدام دستور اخراج ایرانیان را صادر کرد. شیعه‌های افغانستان، هند و پاکستان هم در میان آنها به چشم می‌خورند و هرکدام سعی کردند حسینیه‌ای برپا کنند و حالا حسینیه کربلایی‌ها در بازار تهران، شاه‌عبدالعظیم و قرچک ورامین عرب‌ها را دور هم جمع می‌کند تا آیین سنتی محرم را در آن برگزار کنند. «بیشتر عرب‌ها در بازار شاغل بودند و به‌ همین دلیل در نزدیکی محل‌ کارشان مسجد طریوج (کربلایی‌ها) را تاسیس کردند.»

    ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ شهریور ۹۷ ، ۱۲:۱۴
    مهران رفیعی

     یادداشتی از احمد مسجد جامعی، عضو شورای اسلامی شهر تهران درباره تکیه‌های شهر منتشر شد که خواندنی است.

    تکیه‌های قدیم را در محل تلاقی راه‌ها برپا می‌کردند. جایی که محل گذر بوده‌، تکیه‌ها سقف نداشتند و ایام محرم روی‌شان چادر و پوش می‌زدند. مثل همین تکیه تجریش که قلب بازار است. اهل بازار که برای عزاداری می‌آمدند زن‌ها در اتاق‌های بالایی می‌نشستند و همراهی می‌کردند. هنوز هم در بازار تکیه‌ها را در سراها می‌زنند. یا مثلاً تکیه نفرآباد در ری که قدیمی‌ترین تکیه تهران است. در تهران تکیه‌های متفاوتی داریم مثلاً تکیه سادات اخوی. طبق وقف‌نامه تکیه، آنجا قهوه می‌دادند. آن‌هم چه قهوه‌ای و با چه ترکیبی که هنوز هم می‌دهند. دست خود خانواده است و خانواده مقید به وقف. یا مثلاً تکیه‌های اقوام مختلف. تکیه پاکستانی‌ها یک جایی در دولت‌آباد است یا تکیه افغان‌ها که شاخه شاخه است. همین طور تکیه عرب‌ها که هر شهرشان تکیه خودش را دارد. مثلاً کاظمینی‌ها تکیه خودشان را دارند می‌گویند چون کنار بغداد بودیم ما شهری‌تریم، علائم‌شان فرق می‌کند، غذاهای‌شان هم فرق می‌کند. کربلایی‌ها و نجفی‌ها هم هرکدام‌شان تکیه خودشان را دارند. ولی به‌طور کلی تکیه‌های تهران را به سه دسته می‌توان تقسیم کرد...

    یکی تکیه‌های صنفی مثل تکیه حلبی‌سازها، قدیمی‌ترین‌شان تکیه‌های بزازها، خرازهاست که قدیم اصلاً نقش یک‌جور اتحادیه را برایشان داشته است. دومی‌ها تکیه خلج‌ها و قمی‌ها و کرمانی‌ها و... است. یعنی اقوامی که به تهران مراجعت کرده‌اند. به غیر از این دو گروه تکیه‌هایی داریم که محلی‌اند . مثل تکیه قنات آباد یا تکیه پیرعطا.

     

    در اسنادی آمده، آن زمانی که تهران 5 محله داشته بیش از 50 تکیه داشته است. امروز تعریف تکیه و حسینیه متفاوت شده است. اما متفاوت‌ترین تکیه‌ای که دیدم، تکیه‌ای بود که در یکی از تهرانگردی‌هایم به آن برخوردم. تکیه‌ای در دزاشیب. دزاشیب باغ بزرگی داشته که چون زراعی بوده و تعداد باغبان‌های آن هم زیاد بوده، اتاقکی ساخته بودند برای نماز خواندن. دهه 50 که خیابان می‌کشند، این نمازخانه می‌افتد بیرون باغ و متروکه می‌شود. همان روزها یک سوپور یا سرسپور به نام نایب تقی صالحی، می‌آید رفتگران شمیران را جمع می‌کند و چون ایام محرم بوده اتاقک را با همتی جمعی می‌کنند تکیه سوپورها، فقط یک چاردیواری بوده اما بعدها رویش را چادر می‌زنند و می‌شود محل عزاداری‌شان.

    بعدها بازسازی‌اش کردند و به جای چادر سقف برایش زدند. منتها خوشبختانه در این تکیه همه چیز بوی گذشته را می‌دهد و شکل قدیمی و سنتی‌اش را کمابیش حفظ کرده است. آن تابلوهای سی، چهل ساله، بیرق‌ها و پرچم‌ها و پشتی‌های سنتی‌اش هنوز هم هست. آن نمازخانه هم حالا شده یک مسجد. یک اتاق است. سرویس بهداشتی هم ندارد وضوخانه هم ندارد اما هست. کمی دورتر از آن‌هم تکیه مجللی بوده که درباریان می‌آمدند به نام تکیه دزاشیب‌.

    این تکیه هنوز هم تکیه مفصلی است. در دو طبقه فرش شده و دورتا دور پشتی چیده شده است؛ شش ستون چوبی بلند دارد که سقف شیروانی مانند تکیه را نگه داشته است. کتیبه‌های قرآنی و طوق و چند طاقه شال و چند گلدان وقفی و چند تابلوی رنگ روغن عاشورایی و دو بیرق هشتاد‌ساله که تصویر حضرت علی‌اکبر دارد و حال و هوای دیگری به هیات داده است. تکیه دولتی نیست. روحانی گرانقدری، هفتاد، هشتاد ساله همیشه قبل نماز صبح می‌آید و به برکت چنین عالم خوش‌سلیقه‌ای چراغ تکیه هنوز روشن است. حالا اتفاق جالبی که در این میان می‌افتاد دید و بازدید دو تکیه از هم بوده است. رسم است که تکیه‌ها برای سرسلامتی به دیدار هم می‌روند، اما اینکه تکیه سوپورها می‌رفته‌اند تکیه اعیانی دزاشیب، دزاشیبی‌ها هم می‌آمدند بازدید پس‌می‌دادند مصداق بارز این شعرطبیب اصفهانی است که: بنازم به بزم محبت که آنجا؛ گدایی به شاهی مقابل نشیند.

    منبع: اعتماد

    ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ شهریور ۹۷ ، ۱۲:۱۲
    مهران رفیعی

    "یانه‌ی کورده واری" یا خانه کُردی، موزه‌ای از جنس تاریخ و فرهنگ است که در دل مریوان می‌درخشد.

     هنرآنلاین، سفر به سرزمین زیبای مریوان از آن دست تجربیاتی است که شما را به قلب فرهنگ و تاریخ فرا می‌خواند. بازدید از زریبار درخشان و قدم زدن در اسکله تفریحی آن، یادآور داستان‌های لذت‌بخشی است که درباره این دریاچه آب شیرین در میان مردمان این شهر دهان به دهان می‌چرخد و برای نسل‌های آینده بخشی از فرهنگ و تاریخ را به تصویر می‌کشد. این دریاچه اما قطعاً تنها بخش زیبای شهر مریوان نیست. اگر شما از آن دسته افرادی هستید که گذشته را قدم به قدم برای یافتن آینده‌ای بهتر دنبال می‌کنید، قطعاً خانه موزه کردی بخش جذابی است.

    برای من قدم زدن در این خانه تاریخی و لمس گذشته‌های نه چندان دور این خطه زیبا بسیار لذت‌بخش بود. به همین خاطر تصمیم گرفتیم که شما را با تصاویری از این موزه زیبا مهمان کنیم تا در کنار یکدیگر مروری بر تاریخ و فرهنگ کهن بخشی از مرز و بوم ایران که دستخوش فراموشی شده، داشته باشیم.

     خانه کردی، موزه‌ای روستای است که با قدم گذاشتن به درون آن، می‌توان دنیایی از جنس گذشته کردستان را با گوشت و پوست و استخوان لمس کرد. این خانه که با هدف حفظ و شناساندن بیشتر فرهنگ کردستان در مریوان راه‌اندازی شده، دکوراسیون و فضایی منطبق بر تاریخ این منطقه از کردستان دارد.

    موزه خانه کردی

    فضای این موزه بر مبنای خانه‌های قدیمی منطقه کردستان و با استفاده از سنگ و چوب ساخته شده است. دیوارهای سنگچین شده این فضا در کنار نمای کاه گلی آن جذابیتی خاص به این خانه کردی بخشیده است. در بخش‌های مختلف این خانه لوازم زندگی گذشته به چشم می‌خورد که از جمله آن می‌توان به تخت، پشتی، نمدهای دست‌بافت و... که برای پذیرایی از مهمان کاربرد داشت، اشاره کرد. در حیاط خانه دنیای متفاوتی از تلاش مردمان این خطه به چشم می‌خورد. تنور، مشک و ابزارآلات کشاورزی از جمله چیزهایی هستند که در این بخش از خانه به نمایش گذاشته شده است. ابزارآلاتی که دیگر در جامعه امروز دیده نمی‌شوند و کاملاً با لوازم مدرن جایگزین شده‌اند.

    "یانه کورده واری" ساختمانی تازه ساخت با مصالح قدیمی است که بر اساس معماری گذشته مناطق مختلف کردستان توسط کیان جهانی از فعالان فرهنگی ساخته شده است. این مکان تازه احداث شده به عنوان موزه میراث روستایی کردستان در مریوان و در خیابان سردوشی‌ها قرار دارد. در واقع این خانه، مکانی برای آشنایی با فرهنگ، آداب، رسوم، معماری، لباس، خوراک و وسایل کار و زندگی مردم کردستان، با تمام شرایط و ویژگی‌های روستاهای استان در صد سال گذشته است که به نوعی امکانات و زندگی روزانه یک خانواده کُرد را در قدیم نشان می‌دهد.

    ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۵ شهریور ۹۷ ، ۲۲:۰۰
    مهران رفیعی
    طبق نتایج شاخص بازنشستگی ۲۰۱۸، کشورهای غربی بهترین سیستم بازنشستگی در جهان را در اختیار دارند.

    خبرگزاری ایسنا: طبق نتایج شاخص بازنشستگی ۲۰۱۸، کشورهای غربی بهترین سیستم بازنشستگی در جهان را در اختیار دارند.

    یک دهه پس از بحران اقتصادی جهان هنوز هم مردم سراسر جهان با مشکلات متعددی از نظر تامین مخارج زندگی خود مواجهند و هزینه‌های درمانی سنگین باعث افزایش بدهی افراد سالمند و بازنشسته شده است.

    با این حال بازنشستگان در برخی از کشورها دارای سطح زندگی بهتری هستند. در مطالعات موسسه "ناتیکسیس"، از سیستم بازنشستگی ۴۳ کشور جهان از نظر مزایای رفاهی و امنیت مالی، سوئیس در صدر رده بندی امسال قرار گرفته است، کشوری که به خاطر سیستم درمانی، کیفیت زندگی و مراقبت های درمانی زبانزد است.

    ایسلند موفق شده است با بهبود سطح درآمد افراد در آستانه بازنشستگی به رده دوم صعود کند. نام نروژ و سوئد به عنوان دو کشور دیگر منطقه اسکاندیناوی نیز در بین ۴ کشور برتر دیده می‌شود. آمریکا در بین ۱۰ کشور اول جایی ندارد و عنوانی بهتر از شانزدهمی کسب نکرده است.

    بر همین اساس ۱۰ کشور برتر از نظر نظام بازنشستگی عبارت اند از:

    ۱-سوئیس

    ۲-ایسلند

    ۳- نروژ

    ۴- سوئد

    ۵- نیوزلند

    ۶- استرالیا

    ۷- ایرلند

    ۸- دانمارک

    ۹- کانادا

    ۱۰- هلند

    ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۲ شهریور ۹۷ ، ۲۲:۰۰
    مهران رفیعی

    پیرو سیاست جدید شرکت عمران شهر های جدید و نیز اجرایی کردن بند ۲۰ مصوبات دومین جلسه پایش دوره‌ای شرکت عمران شهر جدید هشتگرد تحت عنوان راه اندازی مدارس اجتماع محور، ۵ مدرسه به مساحت ۳۶۰۰ متر با بهترین نقشه و معماری و ۱۲۰۰ متر حیاط مسقف زمستانی و یا مکان اجتماعات محلی، آزمایشگاه، کتابخانه مدرن و سایت کامپیوتر در دست احداث است که به عنوان مدارس اجتماع محور درآینده افتتاح و مورد بهره برداری قرار خواهد گرفت.

    به گزارش خبرنگار پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی مدارس اجتماع‌محور به منظور تغییر وضع موجود مدارس شهر جدید هشتگرد به وضع مطلوب مدارس اجتماع محور و استفاده از پتانسیل‌ها وظرفیت‌های مدارس برای تمامی ساکنین محلات در ساعات غیر اداری مدارس و ایام تعطیل به ویژه سه ماهه تابستان و اجرای طرح فراغت سالم، آموزش و توانمندسازی ویژه دانش آموزان، والدین و دیگر ساکنان محله در زمینه‌های فرهنگی، ورزشی، کارگاه‌های آموزشی، کارآفرینی، مهارت‌های زندگی و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در تمامی رده‌های سنی با اولویت مسکن مهر، به عنوان پایلوت جهت آغاز به کار مدارس اجتماع محور در نظر گرفته شد.

     

    طی مذاکرات به عمل آمده با آموزش و پرورش و همکاری ریاست آموزش و پرورش شهرستان ساوجبلاغ  ۴مدرسه به عنوان مدار س اجتماع محور در سطح شهر  انتخاب شده و در مدرسه اجتماع محور امام حسین فعالیت‌های آموزشی توانمندسازی و کار آفرینی به صورت پایلوت آغاز شده است.

    این مدرسه با سه زمین ورزشی بزرگ و داشتن فضاهایی با درب مجزا از مدرسه به منظور آموزش، توانمندسازی و کار آفرینی برای ساکنین محله در طول سال و به صورت رایگان در مرداد ماه ۹۷ فعالیت‌های اجتماع محور خود را آغاز کرده است. 

    گفتنی است درمدرسه اجتماع محور امام حسین کارگاه‌های خیاطی و بافندگی با ارائه  آموزش‌های رایگان سری دوزی و شخصی دوزی و همچنین با ارائه آموزش‌های بافندگی (انواع بافت تابلو فرش‌های سنتی و کامپیوتری، انواع فرشینه‌ها وفرش‌های فانتزی ) دایر شده و مربیان توانمند و دلسوز این کارگاه با ارائه آموزش‌های لازم  افراد را برای کار در منزل و درآمد زایی آماده می‌سازند (افراد آموزش دیده با دریافت کار و ارائه به موقع می‌توانند نقش بسزایی در افزایش سبد کالای خانوارخود داشته باشند) .

    لازم به ذکر است در این مدت کوتاه ۷ نفر از بانوان شهر جدید هشتگرد در کارگاه مشغول به فعالیت و درآمدزایی شده‌اند و ۱۲نفر با دریافت آموزش‌های لازم در این کارگاه در منازلشان مشغول به فعالیت هستند.

    مهدی هدایت مدیرعامل شرکت عمران شهر جدید هشتگرد در این راستا ضمن تأکید بر اهمیت نقش مدارس اجتماع‌محور در شهرهای جدید بیان کرد: با راه‌اندازی سرای محلات و مدارس اجتماع محور مهمترین رکن ساختار اجتماعی محلات را پایه‌ریزی کردیم که بی‌شک شروع فعالیت‌های آن‌ها محور تحولی ساختاری در جهت تحقق رویکرد محله محوری و گامی ارزنده برای راه اندازی واحدهای مربوط به سلامت، امور ورزشی، تفریحی، آموزشی، فرهنگی، مذهبی، هنری و کتابخانه‌ها در مقیاس محله خواهد بود.

    وی ادامه داد: مشارکت در کنترل و کاهش آسیب‌های اجتماعی در محله، شناسایی و کمک به گروه‌های آسیب‌پذیر محله، مدیریت و ساماندهی امور مربوط به مدیریت بحران در مقیاس محلی و سازماندهی و مشارکت شهروندان دراین زمینه، مشارکت و همکاری در آموزش و افزایش سطح آگاهی شهروندان در آینده‌ای نزدیک رابه همراه خواهد داشت.

    به گفته این مقام مسئول این اماکن آموزشی با هدف  افزایش مشارکت مردمی در اداره محله از طریق به کارگیری توانمندی‌ها و ظرفیت‌های مادی و معنوی شهروندان، استفاده از امکانات محلات، افزایش اعتماد و ارتباط متقابل بین مسئولین و ساکنین محلات، تلاش در جهت احیا و برجسته‌سازی هویت و جایگاه محلی راه اندازی شده و با اجرای برنامه‌های متنوع در زمینه توانمندسازی و آموزشی و ارائه خدماتی در غالب مراکز کار آفرینی در جهت رونق اقتصاد محلی گام بر می دارند.

    هدایت خاطرنشان کرد: این مدارس با هدف اجتماع سازی محلی  و ارتقاء فرهنگی ساکنین و بالا بردن سطح مشارکت مردم، بالا بردن ارتباط مردم با مجموعه مدیران شهری، ایجاد و تقویت اتحاد و همدلی و استفاده حداکثری از ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های محلی و مردمی باارائه خدمات به گروه‌های مختلف کودکان، زنان، جوانان، نوجوانان، سالمندان و...و افزایش فعالیت‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی، رفاهی مربوط به رده‌های سنی و جنسی ساکنین سهم بسزایی درپیشگیری از آسیب های اجتماعی وتحکیم بنیان خانواده وافزایش کیفیت زندگی در شهر جدید هشتگرد رابه همراه خواهدداشت. /

    ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۲ شهریور ۹۷ ، ۲۱:۱۵
    مهران رفیعی

    رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران در آیین رونمایی از طرح تورهای ویژه دانش‌آموزی "تهران با تو" با اشاره به اهمیت گردشگری شهری گفت: به وسیله گردشگری می‌توان تاریخ و فرهنگ را به نسل جوان معرفی کرد.

    به گزارش هنرآنلاین، در ابتدای مراسم سعید اوحدی، رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با خیر مقدم به حاضران و تشکر از علیرضا کاظمی معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش و تمام کسانی که در امضا و اجرای تفاهم‌نامه سازمان فرهنگی هنری و آموزش و پرورش همکاری کرده‌اند، درباره آشنایی مردم ایران با تاریخ و جاذبه‌های گردشگری شهر خود گفت: در سال ۷۴ اجلاس مجمع گردشگری بود و طی سفری که به مصر داشتیم، دیدیم در میدان اصلی قاهره صف طولانی از مردم مصر هستند که برای دیدن یک موزه چند ساعت در صف منتظر می‌مانند. کل این موزه در عرض یک ربع قابل بازدید بود اما همه این برنامه‌ها، تبلیغات و صف طولانی برای یک جنگ ۶ روزه بود. حالا خانواده‌ها و فرزندان ما چقدر با تاریخ هشت سال دفاع مقدس ما آشنا هستند؟ چقدر با جاذبه‌های گردشگری در تهران و شهرهای خود آشنا هستند؟

     

     دانش‌آموزان به وسیله گردشگری با آداب و رسوم آشنا می‌شوند

    وی افزود: امروزه دو موضوع بسیار مهم در حوزه گردشگری در سطح جهانی مورد بحث است. جهانگردی و فرهنگ در راستای توسعه پایدار است. بر اساس آمارهای سازمان‌های جهانی گردشگری به لحاظ جاذبه‌های میراث فرهنگی و آثار ثبت شده جهانی، ایران جزو ۱۰ کشور برتر و به لحاظ تنوع حوزه صنایع دستی بیش از ۳۰ هزار اثر شناسایی شده برای ثبت در ایران وجود دارد و در این حوزه جزو ۶ کشور برتر دنیا هستیم. همچنین در حوزه تنوع محیط زیست و جاذبه‌های طبیعی جزو هشت کشور اول هستیم. امروزه گردشگری شهری در دنیا حرف‌های بسیاری برای گفتن دارد. مردم با رویکرد تفریحی یا تاریخی از جاذبه‌های گردشگری شهرشان دیدن می‌کنند. دانش‌آموزان آن شهر هستند که به وسیله گردشگری با آداب و رسوم کشور خود آشنا می‌شوند. پس وظیفه ماست که تاریخ و فرهنگ را به این وسیله به نسل جوان معرفی کنیم.

     

    مناطق گردشگری نه تنها برای نسل جوان که برای سالمندان نیز باید قابل استفاده باشد

    اوحدی بیان کرد: با رونق گرفتن گردشگری شهری، گردش مالی بسیار سنگینی اتفاق می‌افتد. واقعیتی است که توریست و گردشگری به عنوان بزرگ‌ترین کارفرمای شغلی با بیش از ۳۰۰ میلیون نفر اشتغال‌زایی در دنیا و بیش از ۱۵۰۰ میلیارد دلار گردش مالی بعد از نفت حرف اول را می‌زند. ما کجای این اتفاق هستیم؟ با وجود همه داشته‌هایمان که باعث شده رتبه‌های خوبی را در بین کشورهای دنیا داشته باشیم اما در بحث زیر ساخت‌های گردشگری از بین ۱۳۹ کشور رتبه ۱۱۷ را داریم. چرا؟ چون به این موضوع اهمیت نداده‌ایم و قدر این داشته‌های ارزشمند را ندانسته‌ایم.

     اوحدی در پایان گفت: یکی از وظایف سازمان فرهنگی هنری فعالیت در حوزه گردشگری است. بعد از تفاهم‌نامه‌ای که با آموزش و پروش امضا شد، تصمیم گرفتیم از ظرفیت‌های تهران برای معرفی آن‌ها استفاده کنیم. همچنین باید بخشی از حوزه گردشگری به جز دانش آموزان برای سالمندان و بازنشستگان قابل استفاده باشد.

     وی در پایان گفت: سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران می‌تواند برنامه‌های مختلفی در حوزه‌های مختلف، در قالب بسته‌های مختلف ارائه کند. ۳۰ بسته سفر گردشگری برای تهران آماده شده است که امیدواریم شاهد یک تحول جدی در تهران باشیم.

    تهران با تو

    هر نقطه تهران شخصیت منحصر به فردی دارد

     در ادامه مراسم احمد مسجد جامعی عضو شورای اسلامی شهر تهران گفت: وقتی درباره تاریخ تمدن صحبت می‌کنیم، درباره یک تمدن ۷ هزار ساله حرف می‌زنیم. چشمه‌ علی شهرری که الآن خشک شده است، قدمت ۷ هزار ساله دارد. در تهران قدیم سنتی بود با نام قالیشویی که مردم قالی‌های خود را می‌بردند تا با آب چشمه علی بشورند. اعتقاد داشتند چون نام علی بر روی این چشمه است، برکت به خانه‌هایشان می‌آید. تهران تمدن ۷ هزار ساله دارد. وقتی می‌خواهیم برای دانش‌آموزان، مهمانان خارجی، معلم‌ها و...  درباره این تاریخ حرف بزنیم و توضیح دهیم، ادبیات و اطلاعاتی که به مخاطب داده می‌شود، مهم است. باید اطلاعات واقعی و دقیق و ریشه‌ای در حقیقت داشته باشد. هر نقطه تهران شخصیت منحصر به فردی دارد که هر کدام لایه لایه است.

    ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۱ شهریور ۹۷ ، ۲۱:۰۴
    مهران رفیعی
    تهران مساله و معضل کم ندارد. از حوزه شهرسازی و معماری گرفته تا آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی. هر‌کدام از این مسائل نیازمند چاره‌جویی است و مدیران شهری هرازچندگاهی از لزوم برنامه‌ریزی با هدف حل مسائل می‌گویند. بخش مهمی از مسائل شهر تهران به چالش‌های زیست‌محیطی مربوط است. چالش‌هایی که به سایر مشکلات شهر تهران هم گره خورده‌اند. مهم‌ترینش که مردم به چشم می‌بینند آلودگی هواست.
     
    جریان قدرتمند زباله در تهران
     
    به جز آن مسائلی مانند مدیریت پسماند، کمبود آب و نظام مدیریت فضا‌های سبز، از بین رفتن تنفسگاه‌های طبیعی شهر و... هم جزو همین چالش‌ها هستند. «آرش حسینی میلانی»، رییس کمیته محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران درباره همین مسائل پاسخ گوید. میلانی در طول گفتگو کوشش کرد تا ضمن پذیرش مسائل موجود از «برنامه محور» بودن شورا در این باره بگوید.
     
    میلانی در عین حال پذیرفت که باید هم سرعت اجرا و هم روند اطلاع‌رسانی درباره این اقدامات به گونه‌ای باشد که افکار عمومی در شهر تهران بهتر از این اقدامات مطلع شوند. عضو جوان شورای شهر تهران با یادآوری یکی از شعار‌های انتخاباتی لیست امید درباره تفکیک زباله از مبدا، وعده داد که شورای شهر در دوره پنجم با اراده‌ای قوی‌تر مساله مدیریت پسماند و تفکیک زباله را به سرانجام برساند. حاصل یک ساعت و نیم گفتگو با میلانی پیش‌روی شماست.

    اگر موافق باشید، آغاز گفت‌وگوی‌مان را با یک سوال کلی شروع کنیم. اینکه در بین تمامی معضلات زیست‌محیطی که شورای شهر در طول یک سال نیم گذشته به آن پرداخته، مهم‌ترین معضلات زیست‌محیطی که شهر تهران با آن مواجه بوده را در چه محور‌هایی دیده است؟
    به اعتقاد من معضلات شهر تهران را می‌توان به سه دسته تقسیم کرد. یکی موضوعاتی که همین الان هم برای شهر به عنوان یک چالش مطرح هستند، مثل موضوع آلودگی هوا. یکسری از موضوعات دیگر هستند که شاید الان برای شهر چالش نباشد، ولی ممکن است در آینده برای شهرنشینان و شهر به چالشی بدل شود.
     
    مثل مساله پسماند. دسته سوم هم موضوعاتی هستند که عملا مغفول مانده‌اند. مثل موضوع آب و فضای سبز که هنوز ابهامات زیادی در مورد نقش سازمان‌ها در آن‌ها و چگونگی مدیریت مسائل آن‌ها در شهر‌های بزرگ وجود دارد.

    پس فعلا از نظر مدیریت شهری آلودگی هوا اصلی‌ترین بحران و چالش شهر تهران است؟
    بله. البته آلودگی هوا در کنار آلودگی صوتی. منتهی هنوز موضوع آلودگی صوتی چندان مطرح نشده است. حالا چرا به آن پرداخته نشده؟ چون مثل یک قاتل خاموش است. حتی خسارت‌ها و عوارضی که دارد به صورت مستقیم منجر به مرگ نمی‌شود. شاخص آن می‌تواند فشار خون باشد، ولی در عمل خیلی‌ها فشار خون دارند و نمی‌شود تشخیص داد که چه بخشی از این آمار به آلودگی صوتی مرتبط است. بخشی از این مغفول ماندن هم به این علت است که شهرداری چندان به این مساله نپرداخته است درحالی که در حوزه ضوابط زیست‌محیطی ساخت‌وساز شهرداری مسوول است. یکی دیگر از مواردی که شاید بتوان از آن به عنوان موضوعی در آستانه چالش یاد کرد، مساله «آب» تهران است. این‌ها از مهم‌ترین چالش‌های شهر تهران هستند.

    تا جایی که می‌دانیم شما نماینده شورای شهر در کارگروه استانی کاهش آلودگی هوای تهران هستید. خود ماهیت این کارگروه هم از موضوعات سوال‌برانگیز است. اگر ممکن است درباره ترکیب و عملکرد این کارگروه توضیح دهید؟

    سال ٩٥ دولت یک برنامه عملیاتی برای کاهش آلودگی هوا ارایه کرد که در آن برنامه کاهش آلودگی هوا در سطح ملی مشخص شده بود. درهمین راستا کارگروه‌های استانی تشکیل شد. در تهران هم این کارگروه ١٥ عضو و نماینده از سازمان‌های مرتبط دارد که هر ٢ هفته یک‌بار به ریاست استاندار تهران تشکیل جلسه می‌دهند. نمایندگان سازمان‌ها در این جلسات گزارش‌هایی از اقداماتی که در این حوزه بر دوش آن‌ها گذاشته شده ارایه می‌دهند.
     
    ضمن آنکه براساس موضوع جلسه مسوولان دیگری هم در آن شرکت می‌کنند. البته شورای شهر به لحاظ حقوقی عضویت رسمی در این جلسات ندارد و بنا به درخواست خود شورای شهر و برحسب وظیفه‌ای که در اداره شهر داریم در این کارگروه شرکت می‌کنیم.

    تاکنون مهم‌ترین خروجی این کارگروه برای شهر تهران چه بوده است؟
    مهم‌ترین دستاورد این کارگروه موضوع کامیون‌ها بوده است. قرار است که از ابتدای آبان‌ماه در مورد معاینه فنی کامیون‌ها سخت‌گیری بیشتری شود. براساس این طرح قرار است شرط ثبت بار یک کامیون در سامانه ثبت بار این خواهد بود که خودرو، معاینه فنی داشته باشد.

    اتفاقا یکی از موضوعات چالش‌برانگیز برای مدیریت شهری همین مراکز معاینه فنی بود. بالاخره این مراکز «به‌روز» شدند و الان می‌توانند جوابگوی این همه خودرو در تهران باشند؟
    بله. خوشبختانه این اتفاق الان افتاده است. به‌خصوص اینکه مجبور بودند «معاینه فنی برتر» صادر کنند باید امکانات خودشان را به‌روز می‌کردند که این اتفاق افتاده است. منتها الان مشکلی که داریم در مورد سامانه «سیمفا» است. باید ظرفیت این سامانه ارتقا پیدا کند، اما این سامانه دست وزارت کشور است نه ما؛ بنابراین هزینه آن را هم باید خود وزارت کشور بدهد.
    ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۴ شهریور ۹۷ ، ۲۱:۰۰
    مهران رفیعی
    در یک سال اخیر همشهری به عنوان بزرگترین موسسه مطبوعاتی کشور با فراز و نشیب های زیادی روبه رو بوده است، از اجرای طرح تحقیق و تفحص از این موسسه گرفته تا افشای تخلفات مالی و تعدیل نیرو و تغییر چند باره مدیریت روزنامه باعث شده تا کارکنان و خبرنگاران شاغل در این روزنامه بزرگ با مشکلات زیادی روبه رو شوند. اما این اواخر ورود سرمایه گذار جدیدی که گفته می شود تخصص زیادی نه در مدیریت رسانه و نه در حوزه روزنامه نگاری داشته، اما و اگر های زیادی را از سوی منتقدان نسبت به انعقاد قراردادن کلان مدیرعامل موسسه همشهری با این فرد مطرح کرده است. این در حالی است که انجمن صنفی کارکنان موسسه همشهری بر این باورند با مشکلاتی که در طول چند سال اخیر این مجموعه با آن روبه رو بوده است؛ حضور این سرمایه گذار می تواند می تواند نقطه امیدی برای این مجموعه باشد.

    بقای «همشهری» مهم‌تر از منافع «جناحی» است/نیت خوانی سرمایه گذار جدید همشهری کار ما نیست!

    به گزارش تیتر شهر: براساس قراردادی که سرمایه گذار جدی با مدیر عامل موسسه همشهری منعقد کرده است، 8 مجله تعطیل شده این مجموعه دوباره فرصت انتشار پیدا می کند. در بیانیه انجمن صنفی کارکنان موسسه همشهری آمده است:


    انجمن صنفی کارکنان مؤسسه همشهری نخستین انجمن صنفی نهاد‌های رسانه‌ای بعد از پیروزی انقلاب اسلامی است که سال 1384 فعالیت رسمی خود را آغاز کرده است. افتخار این انجمن دفاع از حقوق آحاد کارکنان بخش‌های مختلف خانواده بزرگ همشهری اعم از روزنامه‌نگاران، اداری، مالی، نیازمندیها، آگهی‌ها، فنی و چاپ است.


    ما در طول این سال‌ها با انبوهی از تنگناها و فشارهای مدیریتی مواجه بوده‌ایم. برگزاری جلسات انجمن صنفی در خیابان‌‌ها و پارک‌های شهر به دلیل ممانعت از تشکیل جلسات در محل کار، احضار‌ها، شکایت‌ها، جابجایی‌ها و اخراج و تعلیق تعدادی از اعضای هیأت‌مدیره اسبق این انجمن، نمونه‌ای از این ماجراهاست.


    در تمام این دوران نامه‌نگاری‌های متعدد با شورای اسلامی شهر تهران و نهاد‌های ذی‌ربط برای مقابله با سندسازی‌ها، انعقاد قراردادهای نجومی یکطرفه، هزینه‌تراشی‌ها، ولخرجی‌ها، زیرپا گذاشتن مصوبه شورای اسلامی شهر تهران درخصوص ادغام شرکت پیام همشهری در مؤسسه همشهری، تبعیض‌‌ها و بی‌عدالتی‌ها و نادیده گرفتن جایگاه و حقوق اساسی کارکنان با استخدام‌های بی‌رویه و فرمایشی و پیگیری بازنگری طرح طبقه‌بندی مشاغل با هدف اصلاح ساختارهای نادرست همشهری، همواره از مهمترین اولویت‌های این انجمن بوده است.


    متأسفانه طی‌ سالهای اخیر با ایجاد ساختارهای عریض و طویل اداری و اجرایی بین نیازها و وظایف واقعی همشهری و مجموع هزینه‌های تولید محتوا، چاپ، توزیع و غیره هیچ آورده‌ و رابطه منطقی و معقولی برای همشهری وجود ندارد.

    امروز همشهری زیربار هزینه‌های تحمیلی و نامعقول و نباید‌هایی که به رویه تبدیل شده کمر خم کرده است و به‌واسطه آنچه اکنون نمایان شده حال و روز خوشی ندارد؛ حال که همشهری با انتشار قرارداد مجموعه مجلات، اقدام به شفاف‌سازی در این حوزه کرده است، نیت‌خوانی درخصوص اینکه «مجری» قرارداد با چه انگیزه‌ای وارد این حوزه شده و قرارداد انتشار مجلات همشهری را منعقد کرده، کار ما نیست. زیرا بنابر اصل صحت و نیز اصل آزادی اراده،‌ طرفین قرارداد یا متعاقدین اختیار انعقاد قرارداد با شرایط توافق شده را از نظر حقوقی دارند.


    وظیفه ما تلاش و مشارکت برای بقا و حفظ منافع و منابع خانه‌ای است که در فراز و فرود‌های سخت و بحران‌زا و ترکش تیر حسودان و خناثان با ذره‌ذره جان و لحظه‌لحظه عمرمان آن را بنا کرده‌ایم. اگر سریعتر چاره‌ای اندیشیده نشود، خانه ما ویران خواهد شد؛ از این‌رو مدیریت صحیح هزینه‌ها نه یک انتخاب بلکه یک ضرورت انکارناپذیر است.


    از این‌رو اقداماتی، از جمله قرارداد مجلات، که موجب کاهش هزینه‌های سرسام‌آور مغرضانه و غیرکارشناسی تحمیل شده و تقویت امید به بقای همشهری برای خانواده بزرگ کارکنان آن شود، مورد تأیید و حمایت انجمن صنفی کارکنان مؤسسه همشهری است و ما را با کسانی که در کنار گود نشسته و برایمان نسخه می‌پیچند کاری نیست.


    در عین حال انجمن صنفی کارکنان مؤسسه همشهری به‌منظور شفاف‌سازی، خواستار انتشار لیست پرداخت حقوق‌های نجومی، قراردادهای خرید و فروش دفاتر و نمایندگی‌ها، تولید فیلم سینمایی و سریال، تولید محتوای روزنامه، ضمائم و مجلات، چاپ، توزیع و خرید کاغذ، ماشین‌آلات چاپ و لیتوگرافی، زینک، مرکب و ... و همچنین قرارداد‌های واگذاری بخش‌های آگهی‌ها، نیازمندیها، همشهری محله‌، ویژه‌نامه‌های استانی، فروش ضایعات و پرداخت‌هایی با عناوین مختلف مانند حق جلسه و پاداش‌های هیأت‌مدیره همشهری طی سالهای گذشته است، «تا سیه روی شود هرکه در او غش باشد»


    طی این سالها که ما هر روز تخلفات صورت گرفته در همشهری را به همراه مستندات آن به مراجع ذی‌ربط اطلاع‌رسانی کرده‌ایم، دریغا که جز معدودی از شخصیت‌های حقیقی و حقوقی کسی ما را همراهی نکرد.


    در پایان به آنانی که پشت پرده، آمرانه فرمان می‌دهند، با صدای رسا می‌گوییم؛ آن روزها که قراردادهای شبه ترکمنچای منعقد می‌شد‌ کجا بودید که همشهری به این روز افتاد؟!

    هیأت مدیره انجمن صنفی کارکنان مؤسسه همشهری

    ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ شهریور ۹۷ ، ۲۱:۰۰
    مهران رفیعی
    وقتی می‌گویم حوزه سکولار است یعنی در روش دارد سکولار می‌شود نه در محتوا. هیچ‌کسی تاکنون نگفته است محتوایی که حوزه تولید می‌کند سکولار است. این سکولار بودن حوزه در روش است. حوزه در روش بین محتوای خودش و حوزه اجتماعی و امتداد اجتماعی تأمل و ورود نکرده است، اینکه ورود نکرده است یعنی سکولار شده است.
    تعارف را کنار بگذاریم، گرفتار سکولاریسم فقهی شده‌ایم/ ۵۰ صفحه چیزی به نام فقه توریسم، شهرسازی، فضای مجازی و... در قم نداریم/ ماجرای عجیب شورای فقهی وزارت نفت!

    گروه سیاسی جهان نیوز: برنامه زاویه شبکه چهار به موضوع داغ کارآمدی حوزه در نظام اسلامی اختصاص داشت. برنامه تلویزیونی زاویه، هفته گذشته از شبکه چهار و با حضور حجت‌الاسلام محسن مهاجرنیا، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و حجت‌الاسلام احمد رهدار، رییس مؤسسه فتوح اندیشه، پخش شد. موضوع این برنامه «حوزه علمیه، نظاره‌گر یا تصمیم‌ساز» بود.

    به گزارش جهان نیوز، مهاجرنیا در ابتدا فهرستی از وظایف حوزه علمیه را برشمرد و آنها را توضیح داد. او به وظیفه تبیین و تفسیر دین اشاره کرد و دفاع در مقابل شبهات، تبلیغ و ترویج دین و حراست از آموزه‌های دینی در بین توده مردم را جزو وظایف ذاتی حوزه برشمرد.

    در دهه اول انقلاب خوب عمل کردیم
    برپایه گزارش صبح نو، او با اشاره به وظیفه دیگری که در شرایط تاریخی پس از انقلاب متوجه حوزه شده است، گفت: حوزه برای نخستین‌بار، یک نظام تمام‌عیار سیاسی را هم باید حمایت و پشتیبانی کند. این نظام برخاسته از تفکر دینی است، به‌تبع مسوولیت نظریه‌پردازی، تئوری‌پردازی و پشتیبانی تئوریک از آن بر عهده حوزه‌های علمیه است.

    همان طوری که امام راحل، بنیان‌گذار این تفکر و این اندیشه بود قاعدتاً حوزه باید این مسوولیت را به دوش بگیرد و به لحاظ تئوری از این نظام اسلامی پشتیبانی کند. دین باید در عرصه عمل تبدیل به نظریه شود. تبدیل به مدل شود که بر اساس آن بشود حرکت کرد.

    مهاجرنیا تولید علم، اسلامی‌سازی معرفت‌های بشری و تحول و تولید سبک زندگی جدید را هم از وظایف حوزه و البته دانشگاه دانست و گفت: ما در مقابل یک تهاجم فکری، اندیشه‌ای و فرهنگی هستیم. کار حوزه کار نرم‌افزاری، فکری و اندیشگی است. وقتی مورد تهاجم فرهنگی واقع می‌شوید، نخستین نهادی که باید در مقابل این تهاجم خودش را نشان دهد و خط مقدم دفاع از دستاوردهای انقلاب اسلامی، از اندیشه دینی و تفکر انقلاب اسلامی باشد قاعدتاً حوزه است.

    انقلاب اسلامی از روزی که به وجود آمد خودش یک تهاجم علیه کلیت نظام حاکم بر دوقطبی آن روز و در مقابل دو قطب، هجومی به بنیادهای فکری شرق و غرب، انقلاب اسلامی ایجاد کرد. در یک برهه‌ای از تاریخ انقلاب تهاجم خیلی زیبا پیش رفت و هم حوزه‌های فکری و علمیه ما خیلی خوب توانستند مواجهه پیدا کنند. امروزه ما باید به این سمت برویم که پاسخگوی وضعیت موجود باشیم و مخصوصاً آن ژست تهاجمی فکری را بگیریم.

    فقه، در کشور کاره‌ای نیست
    رهدار در ادامه سخنانی از بزرگان حوزه علمیه نقل کرد. از جمله اینکه امام خمینی؟ره؟ می‌گوید: اسلام از روز اول این‌گونه نبوده است که ما به غلط آن را در کتاب‌ها خلاصه کردیم و فقط قرار است کتاب بخوانیم. پیغمبر خاتم به خاطر اسلام، دندان مبارکشان شکسته است. بزرگان دین به خاطر اسلام تبعید شدند.

    امام؟ره؟ می‌فرمایند، بزرگواران (که ظاهراً خطاب به آقایان مراجع است که در کتاب «ولایت‌فقیه» خود می‌فرمایند) درکی مناسب از اقتضائات حکومت دینی ندارد.

    او به پروژه‌ای اشاره کرد که در مؤسسه تحت مدیریت خودش درباره میزان ورود فقه در بدنه اجرایی و مدیریتی کشور انجام داده است که نتیجه‌اش را این‌گونه توضیح داد: ما با یک فقه بسیار حداقلی در بدنه اجرایی کشور روبه‌رو هستیم.

    ما در بعضی از ساختارهای نهادی کشور در آن پژوهش متوجه شدیم که اسناد بالادستی آن نهاد، فقهی تنظیم شده یا لااقل تا اندازه‌ای فقهی تنظیم شده است اما مکانیزم اجرا، اصلاً گذاشته نشده. ضمانت اجرا بر آن اسناد بالادستی گذاشته نشده است.

    به‌عنوان‌مثال اسناد بالادستی نهاد شهرداری تقریباً فقهی تنظیم شده است اما همچنان مسائل شهرداری ما را کارشناسانی که کاملاً عرفی شهرداری دارند، تنظیم می‌کنند. اساساً چیزی به‌نام شورای فقهی تعلیم و تربیت نداریم. ما در بانک مرکزی شورای عالی فقهی داریم در قانون این شورا آمده رییس این شورا رییس بانک مرکزی است. معاون این شورا، معاون بانک مرکزی است. مصداقاً الآن در شورای عالی فقهی بانک مرکزی 12نفر عضو هستند که چهار نفر روحانی هستند.

    از این چهار نفر، 2 نفر فقیه هستند 2 نفر دیگر طلبه‌هایی هستند که در دانشگاه اقتصاد خواندند. در وزارت نفت الآن به ما گفته می‌شود شورای فقهی داریم، وقتی رفتیم تحقیق کردیم دیدیم یک نفر طلبه پایه هفت  هست! اسم آن را شورای فقهی گذاشتند.

    حوزه منزوی خواهد شد
    رهدار گفت: تعارف را برداریم، مردم دیر وقتی است که ایمانشان را به کارآمدی حوزه از دست دادند. اینکه فلان مرجع بزرگوار تقلید می‌فرمایند. مردم نزدیک است و حق دارند که وضع اگر این‌طوری جلو برود بیایند و روحانیت را در دریا بریزند، این‌ها شواهد است؛ که حضرت آقا می‌فرمایند اگر با روند جلو بروید یا منزوی یا حذف می‌شوید. اگر حوزه به همین روندی که جلو می‌رود، جلو برود در آینده نه چندان دور، امکان دیالوگ و صحبت خود را با لایه متدین جامعه از دست می‌دهد نه با لایه خاکستری. به این علت که نتوانستیم کارآمدی دین را ثابت کنیم.
    ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۰ شهریور ۹۷ ، ۲۱:۰۰
    مهران رفیعی
    تمنای هویت از رهگذر معماری/اتمیزه شدن زندگی جمعی تهرانی‌ها

    پرونده جدید خبرگزاری مهر با عنوان «معماری و جستجوی هویت در شهر» با هدف «جستجوی هویت در معماری برای پیوند زدن آن به حوزه فرهنگ» آغاز می‌شود.

    خبرگزاری مهر، گروه فرهنگی- مریم علی‌بابایی

    زندگی اجتماعی در شهرهای ایران از ۳۰ سال پیش تاکنون تفاوت‌های بسیار و گاه باورنکردنی پیدا کرده‌اند! اگر تهران را به عنوان یک نمونه موردی در نظر بگیریم و نگاهی به دو سه دهه‌ی پیش در این شهر بیندازیم، خواهیم دید که بسیاری از عادات و کنش‌های جمعی آن، خواه خودآگاه، خواه ناخودآگاه، یا به کلی فراموش شده‌ و یا به شکل‌های عجیب و غریبی استحاله شده‌اند. تهرانی که پر از محلات کوچک و کوچه و پس‌کوچه‌های مملو از برخورد و ارتباط و پر از فضاهای عمومی محلی و خودساخته بود، دیگر به کلی از بین رفته‌اند و روحیات مبتنی بر تعامل در همبستگی‌ها و همسایگی‌های محلی در اتمسفر فرهنگی محلات تقریبا ناپدید شده است.

    امروزه دیگر در مناطق مختلف تهران از «کوچه» و «پس‌کوچه»‌ در آن معنای زنده و دارای حیاتش خبری نیست و همه آن کوچه‌های زنده‌ی قدیم که مهمترین بستر تعاملات هویت‌ساز شهری بودند به «معابر» تقلیل پیدا کرده‌اند؛ «محل عبور»! به عبارتی کوچه و پس‌کوچه‌های تهرانِ چند سال پیش، که پر از عناصری چون خاطره و رویدادهای ارتباطی مشترک بود و هویت‌های جمعی را رقم می‌زد، امروز فاقد هرگونه امر مشترکی است و احتمالا جز محملی برای جر و بحث‌های همسایه‌ها بر سر محل درست و غلط قرار دادن کیسه زباله یا خودروها نیست!

    کمتر پیش می‌آید در این کوچه‌ها و خیابانها و یا به بیان دقیقتر «معابر» شاهد کنش جمعی و بازیهای کودکان و نوجوانان تهرانی باشیم. کوچه‌هایی که حدود ۳۰ سال پیش پر بود از شور و بازی کودکانه و حتی شوق ارتباطات سرخوشانه جوانان. این کوچه‌ها که عمومشان شکل‌های قدیمی خود را از دست داده‌اند، امروزه فقط به عنوان «گذرگاه» محل توجه هستند. گذرگاهی که باید از آن گذشت تا به ورودی خانه‌ها رسید؛ جایی که تنها محمل باقی مانده برای ارتباطی امن و برون رفتن از قالب‌های انزواجویانه است.

    در حقیقت باید از کوچه‌ها و محلاتی که امروزه دیگر به واسطه ساخت‌وسازهای گسترده و ایجاد پیکره‌های آپارتمانی غول‌آسا اثری از آنها باقی نمانده، گذر کرد و خود را به خانه رساند و آرام گرفت! باید از کوچه‌ها و خیابان‌هایی که دیگر مهیای ایجاد فضای عمومی نیستند، به عنوان بسترهای نافی ارتباطات فرار کرد و به خانه‌ها، به عنوان تنها جایگاهی که امید ارتباطات در آن وجود دارد، پناه ‌برد. شهر تهران در طول تاریخ خود هرگز تا این اندازه مُعارض با آدمیان – که امروز به «عابران» فروکاسته شده‌اند - نبوده است و فضاهای ارتباطی هویت‌ساز را از بین نبرده است. مردمانی که ارتباطاتشان هویت محلات و شهرها را ساخته است، حالا در مقام کسانی که صرفا در زیر سقف‌های منفرد، جداافتاده و تکه‌تکه این شهر جمع شده‌ و سکنی گزیده‌اند نه توان برساختن هویت خویشتن را از رهگذر ارتباطات اجتماعی و فرهنگی دارند و نه قادر به هویت‌بخشی به حیات جمعی و عمومی شهر هستند.

    تهران دو تا سه دهه پیش، اصلا اینطور نبود، شهری پر از ارتباط، تجمع، گفت‌وگو و تعاملات هویت‌ساز بود. عابرانش واجد کنش‌های زنده و زوایای اجتماعی و فرهنگی بودند و نه خیابان‌هایش تا این حد در تسخیر ماشین‌های آهنی نافی تعامل بود و نه محلاتش بواسطه حضور قاطع دیوارهای ستبر سیمانی تا این حد نافی ارتباط انسانی شده بود. همه اینها یک چیز را از بین بود: «فرایندهای هویت‌سازی جمعی در قالب فرهنگ روزمره شهری»

    اگر چه ممکن است توصیفات فوق سیاه‌نمایی به نظر برسد، ولی وقتی ابعاد مختلف اتمیزه شدن سوژه‌های شهری در زندگی جمعی امروز تهرانی‌ها را به طور دقیق رصد کنیم، کم و بیش با این تیرگی در ارتباطات جمعی حیات روزمره همراه خواهیم شد. اگر چه اتمیزه شدن افراد در یک حیات جمعی را می‌توان به عوامل مختلفی از جمله عوامل سیاسی و اقتصادی و حتی روانشناختی نسبت داد، اما نباید عوامل مادی شکل‌دهنده به فرم‌های کنش‌های جمعی را که در قالب برنامه‌های مدرنیزاسیونی و معماریهای جدید شهری به آدمیان تحمیل شدند، نادیده گرفت.

    تهران در موج جدید ساخت‌وسازهایی که پس از جنگ هشت‌ساله به آن تن داد، فضاهای تعاملات و ارتباطات جمعی را در خود رفته رفته محدود و محدودتر کرد؛ محدودیتی که روز به روز به فقدان اشتراکات تعاملی و هویت‌ساز دامن زد و امیدها و آرزوها را برای ساخت آینده‌ای اجتماعی در یک حیات جمعی به حداقل رساند؛ همه اینها در بسط فردیت و اتمیزه شدن در جامعه شهری ایرانی به شدت دخیل بود و باعث شد هر کسی خود را به طور منفرد و جدا از جمعیت محلی و شهری در نظر بگیرد و تلاش ‌کند در دل این جمعیتِ اغیار، گلیم خویش را از آب بیرون بکشد و روز به روز در خویش و خانه خویشتن فرو برود. آری وقتی از تاثیرات معماری در فرهنگ و هویت سخن می‌گوییم، نمی‌توان از این فرایند تیره و سیاه نمایانه چشم پوشید.

    از سوی دیگر همچنین وقتی بخواهیم نسبت معماری با هویت را به شیوه‌ای انتقادی مورد سنجش قرار دهیم، ناگزیریم به بعد دیگری از حوزه معماری هم توجه کنیم؛ چون مسئله فقط این نیست که معماری شهری چه کاری با هویت شهروندان حاضر در شهر می‌کند، مسئله دوم و شاید هم اساسی‌تر این است که هویت خودِ معماری موجود به عنوان رشته‌ای قائم به خود که نیازمند هویت‌یابی بر مبنای عناصر جغرافیایی، تاریخی، فرهنگی و بومی در افق‌های حیات جمعی مردمان یک سرزمین است، چیست؟ به همین دلیل در کنار بررسی اینکه آثار معماریهای موجود در شهرها و محیط‌های اجتماعی – خواه واجد هویت بومی، خواه فاقد آن - با هویت حیات جمعی و زندگی شهروندان چه می‌کنند، باید بررسی کرد که معماری حاکم بر این شهرها، فارغ از تاثیراتشان بر هویت مردم، دارای چه هویت و شناسنامه‌ای است؟ از کجا آمده؟ اینجا چه می‌کند؟ و به کجا خواهد رفت؟ 

    ۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۹ شهریور ۹۷ ، ۱۰:۰۰
    مهران رفیعی