نظریات دلوز و گواتاری چه به کار فلسفه می‌آید؟ خانه ، لاک انسان است!

نظریات دلوز در باب مفهوم ریزوم در نوعی معماری به نام معماری فولدینگ تأثیر شگرفی نهاد. فولدینگ به‌مثابه یک روند مولد در طرح معمارانه اساساً تجربی: لاادری، غیرخطی و از پایین به بالا است. ریزوم پدیده‌ای زیست‌شناختی است که در فلسفۀ دلوز و گتاری برای توصیف روابط و اتصال چیزها به کار می‌رود. دلوز و گتاری ساختار ویژۀ ریزوم را در تقابل با ساختار درختی (به‌مثابه مظهر قدرت متمرکزِ مسلط بر تمدن غربی به تعبیر آن‌ها) به کار می‌برند.

فرهنگ امروز/ فاطمه شمسی:

«خوشبختانه می‌توان لحظة دقیق مرگ معماری مدرن را تعیین نمود. معماری مدرن در شهر سنت لوئیسِ ایالت میسوری در جولای ۱۹۷۲ در ساعت ۳.۳۲ دقیقه بعدازظهر مرد.» (چارلز جنکس)

پروئیت-ایگو[۱] پروژۀ‌ مسکونی منحصربه‎فردی در ایالت میسوری بود که به یک شرکت معماری واگذار شد و هدف از آن سکونت طبقات کم‌درآمد و کنترل جمعیت در حال افزایش شهری و زاغه‌نشینی و سوق دادن بخشی از جمعیت به زندگی در حومه بود. طرح و نقشۀ این مجتمع مسکونی تحت تأثیر اصول لوکوربوزیه و کنگرۀ بین‌المللی معماران مدرن (CIAM) ریخته شد. میزان سکنۀ این مجتمع تا سال ۱۹۵۷ به اوج خود حدود ۹۱ درصد رسید، اما با گذشت زمان نارضایتی ساکنان آن از ساختمان‌هایی بی‌روح که نوع زندگی ویژه‌ای را به آن‌ها تحمیل می‌کرد بالا رفت و عدم تطبیق خواسته‌های کاربران با امکانات بناها و افزایش جرم و جنایت، شهرک را تبدیل به محلی غیرقابل ‌سکونت ساخت. این پروژه در نهایت به دلیل عدم توجه به فرهنگ‌ها، سبک زندگی و تفاوت‌های افراد و پایبندی به سبک بین‌الملل و مشکلات تأسیساتی و غیره شکست خورد و در جولای سال ۱۹۷۲ در ساعت ۳.۳۲ دقیقه توسط دولت منهدم گشت.

دلوز به‌واسطۀ ردیه‌اش بر مفهوم هایدگریِ «پایان متافیزیک» فیلسوفی درخور توجه است. وی زمانی در یک مصاحبه عنوان کرد که «من خودم را یک متافیزیسین ناب احساس می‌کنم...» ژان بودریار (همکار وی) او را «کتابخانۀ بابِل» می‌خواند و دوستش میشل فوکو گفته بود که قرن بیستم «قرن دلوز خواهد بود». دلوز فرای مرزهای فلسفه در معماری نیز تأثیرگذار بوده است، مفاهیم و آثار او توسط محققان در حوزه‌های معماری، مطالعات شهری، جغرافیا، مطالعات سینما، ادبیات، انسان‌شناسی و دیگر حوزه‌ها مورد استفاده قرار گرفته است.

انتشارات راتلج برخلاف این اعتقاد رایج که فلسفه به‌مثابه قلمروعی انتزاعی و کمتر عملکردگرا نمی‌تواند کاری با معماری به‌منزلة حوزه‌ای عملی و کاربردی که بنا به مقتضیات در حال تغییر است، داشته باشد، اقدام به انتشار مجموعه کتاب‌هایی با عنوان «متفکران برای معماران» کرده است و در این مجموعه به بیان اندیشه‌های فیلسوفان اثرگذاری پرداخته که در مورد معماری به تفکر پرداخته و دست به قلم شده‌اند. هر کتاب چکیده موضوعات و مفاهیمی است که این متفکران برای عرضه به معماران داشته‌اند. این مجموعه اندیشۀ معمارانۀ موجود در بدنة آثار این متفکران را رصد می‌کند، کتاب‌ها و مقالات مهم را معرفی و اصطلاحات را رمزگشایی می‌کند و فهرستی مؤجز برای مطالعه بیشتر فراهم می‌آورد. متفکران مورد نظر نویسندگانی پرکار بوده‌اند و هر درآمدِ مختصر دربارة آن‌ها فقط می‌تواند ناظر بر بخشی از آثار ایشان باشد. مؤلفان این مجموعه، چه معمار بوده باشند و چه منتقد، بر برگزیده‌ای از نوشته‌های این متفکران تمرکز شده که در نظرشان بیش از همه به طراحان و مفسران معماری مربوط بوده است. اولین کتاب این مجموعه دلوز و گتاری برای معماران است که توسط اندروبلنتاین، استاد دانشگاه نیوکسل در رشتۀ معماری، به رشتۀ تحریر در آمده است. این کتاب به معرفی و بیان رئوس کلی برخی از اندیشه‌های دلوز و گتاری در قلمرو معماری و تفسیر معمارانه برخی از آن‌ها می‌پردازد. بلنتاین در این کتاب، در پنج فصل لایه‌های مفهومی اندیشه دلوز وگتاری را تشریح می‌کند. دو فصل اول کتاب به ترسیم خطوط کلی مفهوم هویت و تولید آن می‌پردازد و پس از آن بلنتاین ما را به سفری درون «خانه»، «نما و منظر» و در نهایت به «شهر و محیط» می‌برد.

 اولین همکاری میان دلوز و گتاری کتاب آنتی ادیپ: کاپیتالیسم و شیزوفرنی بود که به‌منزلة مانیفستی برای حیات پساساختارگرایانه به‌حساب می‌آید و در پیوند با روح اعتراضات دانشجویی ۱۹۶۸ فرانسه است. تبیینات کتاب «دلوز و گتاری برای معماران» بیشتر بر شناخته‌شده‌ترین کار این دو یعنی همان «کاپیتالیسم و شیزوفرنی» که در دو مجلد، جلد یک: آنتی‌اُدیپ (۱۹۷۲)؛ جلد دو: هزار فلات (۱۹۸۰) به چاپ رسید، تمرکز دارد. کتاب «هزار فلات» کتابی است که در آن پرسش‌های جدید و عجیبی مطرح می‌شود: «زمین در مورد چیستی خود چه می‌اندیشد»، «چگونه خود را به بدنی بی‌اندام تبدیل می‌کنید» و غیره.

دلوز و گتاری در این کتاب ما را به قدم نهادن ورای حوزۀ عقل متعارف دعوت می‌کنند که این امر از طریق قلمروزدایی و بازقلمروپذیری به تحقق می‌پیوندد. اصطلاح بدن بی‌اندام در اندیشه دلوز و گتاری به تناسب مفهومی انتزاعی جرح و تعدیل می‌گردد. بدن بی‌اندام یعنی خلاقیت، جایی که پیش‌پندارها کنار می‌رود. وضعیت پیش از شکل گرفتن طرح است، جایی که همۀ احتمالات حاضر است و جایی که فرد از انتظارات عقل متعارف که طرح چه باید باشد در امان است. آن‌چنان‌که آیلین گری گفته است: «خانه لاک انسان است، امتدادش، تراوشش، تجلی روحانی‌اش».

از چالش معماری شهری تا تغییر سبک بازی‌های کودکان / شادی کودکان در لگوی آپارتمان

 

با مرور تغییر سبک معماری امروز می‌فهمیم که این تغییرات، تأثیر عمیقی بر فرهنگ خانواده‌های ایرانی گذاشته است.

به گزارش خبرگزاری فارس از تبریز، مسکن یکی از نیازهای اساسی بشر در هر جامعه‌ای به شمار می‌رود، محیطی که در آن ، حریم خصوصی معنا و مفهوم پیدا می‌کند و انسان بسیاری از عمر خود را در آن می‌گذراند.

به طور تقریبی بیش از نیمی از عمر انسان در مسکن و سکونتگاه طی می‌شود و قائدتا چنین محیطی نقش مهمی در نوع و سبک زندگی ایفا می‌کند.

پس از دوران مشروطه، شهرهای ایران بر اساس الگوهای غربی شکل گرفته و الگوهای غربی را برای توسعه‌ شهری انتخاب می‌کردند و توجهی به نیازهای فرهنگی و بومی ایرانی اسلامی مردم نداشتند.

این معضل تا به امروز هم هنوز پابرجاست، حال وقت آن رسیده است تا شیوه‌های مدیریتی اسلامی در شهرهای کشور از جمله تبریز توسط مدیران شهری پیاده شود.

با مرور تغییر سبک معماری امروز می‌فهمیم که این تغییرات، تأثیر عمیقی بر فرهنگ خانواده‌های ایرانی گذاشته است. در گذشته‌‌ها که چندان دور هم نیست خانه، محل گفت و‌گو، دورهم‌نشینی، برگزاری مراسم‌ عمومی، هیات‌های عزاداری ماه محرم بود اما حال به محلی تبدیل شده که اعضای خانواده بعد از گذراندن یک روز کاری فقط به استراحت در آن می‌پردازند و دیگر حال و هوای گذشته‌ها در آن نیست.

در جامعه امروزی و با رواج قارچ‌گونه آپارتمان‌ها، کودکان نیز همانند گذشته فرصت بازی و تحرک ندارند امروزه کودکان را در حال بازی با تبلت‌های سرد و بی روح می‌بینیم که آنان را سمت فضاهای مجازی سوق می‌دهد و کودکان را به آسانی به تسخیر خود درآورده است، با همین منوال که پیش رود جامعه با نسلی بدون استقلال روبه‌رو می‌شود که قادر به شناساندن هویت شخصی خود نمی‌باشد.

در بناهای امروزی دیگر خبری از حیاط بزرگ برای تفریح و بازی کودکان و حتی ساعتی برای دورهم بودن در هوای آزاد نیست. عطر خوش خاک و آجر، نقش و نگار ساده و دل‌نشین خانه‌های قدیمی، طرح نام خدا بر سردر خانه‌ها، یادگار دوستی‌ها و رفاقت‌های دورانی است که متأسفانه در زمان حال ذره‌ای از آن باقی نمانده است. حال کودکان در فضاهایی بسته، معروف به چهار دیواری محبوس گشته‌اند.

 

آپارتمان‌نشینی و محبوس شدن کودکان در فضای خانه

امروزه هر کودک برای خود حریمی دارد که گاهی حتی کسی اجازه‌ی ورود به این حریم را ندارد، کودکان امروز پرخاشگری و مشغول شدن با اسباب‌بازی‌ها و تبلت‌های بی‌روح را با خود به همراه دارند‌. اگر از دنیای کودکان دیروز تا دنیای متنوع امروز گذر کنیم، بازی‌های کودکان نیز همچون سایر جنبه‌های زندگی، دچار تغییرات و تحولات اساسی گشته است.

زمانی که پیشرفت تکنولوژی بر زندگی آدمی سایه می‌افکند بالطبع همه چیز ناخودآگاه رنگ می‌بازد.

بازی‌ کودکان ایام گذشته همچون خاله‌بازی، قایم‌باشک، تیله‌بازی و لی لی، دیگر قدیمی شده چرا که امروزه کودکان بیشتر با بازی‌های رایانه‌ای، تبلت و آخرین مدل‌های اسباب بازی خو گرفته‌اند.

گروس، شاید نخستین نظریه‌پرداز درباره‌ بازی باشد که در سال ۱۸۹۸، مشاهداتش را از بازی‌های انسان و متأثر از نظریه تکاملی داروین منتشر ساخت.

او معتقد بود بازی‌ انسان از بازی حیوانات دیگر پیچیده‌تر است، بازی را دارای ارزش انطباقی می‌داند و می‌گوید بازی به کودکان فرصت می‌دهد که فعالیت‌های بزرگسالان را تمرین کنند.

پیاژه، به این نکته اشاره می‌کند: بازی اساساً یکی ساختن واقعیت با خود است اگر بتوانیم بازی کودک را درک کنیم، مسلماً قادر خواهیم بود که افکار و عواطف آنها را بشناسیم. بازی وسیله‌ خوبی برای درمانگر است، برای درک بیشتر دنیای کودک.

بازی، جزیی تفکیک‌ناپذیر از زندگی کودکان است، کودکان بیش از هر امر دیگر، بیشتر وقت خود را به بازی کردن اختصاص می‌دهند، درست است که بازی به عنوان بخشی از زندگی کودکان شناخته شده اما اغلب خانواده‌ها کمتر به نقش آن پی برده‌اند.

دیگر خبری از شور و شعف بازی‌های کودکانه‌ ایام قدیم نیست، در این دوران خیلی چیزها به سادگی رنگ عوض کرده است که برگرداندن آنها کار چندان ساده‌ای نمی‌باشد.

در گذشته سبک ساخت و احداث منازل به‌گونه‌ای بود که تمام اعضای خانواده حتی همسایه‌ها از احوالات یک‌دیگر مطلع بودند اما امروزه انفکاک اتاق‌ها، گسسته شدن روابط در خانواده به صورت بارزی خود را نشان دهد. 

حال روال این شده که خانه‌هایی که قدمت چند ساله دارند را می‌کوبند و به جایش ساختمان‌هایی بلند بنا می‌کنند و با گذاشتن نامی بر ساختمان آن را نگین کوچه پس کوچه‌های شهر می‌سازند.

اما برای آشنایی هر چه بیشتر با فواید بازی‌های کودکان و به حداقل رساندن آسیب‌های این سبک زندگی موضوعی است که سراغش را از نسرین زمانی، روان‌شناس بالینی گرفتیم.

تأثیر عمیق  بازی بر رشد اجتماعی و ذهنی کودکان

نسرین زمانی، روان‌شناس بالینی در گفت‌وگو با گزارشگر فارس، ضمن اشاره به اینکه بازی می‌تواند تاثیر عمیقی بر رشد اجتماعی و ذهنی کودکان داشته باشد، خاطرنشان کرد: بازی‌ها می‌تواند تاثیر عمیقی بر رشد اجتماعی، ذهنی و تعاملات کودکان با اطرافیان‌ داشته و از طریق بازی، قواعد زندگی و رقابت با دیگران را آموخته و تمرین می‌کند همچنین بازی‌های دوران کودکی کمک به جلوگیری از چاقی کرده و اعتماد به نفس کودک را حفظ می‌کند.

ارزش بازی‌های کودکانه را دست کم نگیرید

وی ادامه داد: از جمله یادگیری‌هایی که کودکان حین بازی فرامی‌گیرند، می‌توان به  یادگیری‌های شناختی، اجتماعی و فردی رشد دایره لغات، یادگیری ذهنی، ابتکاری و خلاقیت اشاره کرد.

زمانی گفت: کودکان از طریق بازی مهارت های شناختی خود را گسترش می‌دهند مانند حل مسئله یا مهارت‌های ریاضی، وقتی نمود می‌کنند که صاحب یک فروشگاه مواد غذایی هستند، از طریق بازی، توانایی‌های فیزیکی خود را تقویت می‌کنند مانند حفظ تعادل بدن و یاد گرفتن  واژگان جدید. مهارت‌های اجتماعی را در خود تقویت می‌کنند مثل وقتی که بازی دزد و ‌پلیس را انجام می‌دهند.

شماره ۵۵ فصلنامه معماری و ساختمان

شماره ۵۵ فصلنامه معماری و ساختمان ویژه تابستان ۱۳۹۷ با بررسی موضوعاتی نظیر مسابقه طراحی غرفه ایران در نمایشگاه های گردشگری بین المللی ۲۰۱۸، مسابقه معماری زیستا و خیابان ولیعصر منتشر شد.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی این شماره از نشریه فوق شامل یادداشت، سرمقاله، مقاله‌ها و گزارش مسابقات معماری است.

عنوان یادداشت فصلنامه؛ رسانه تخصصی معماری و ساختمان پانزده ساله شد به قلم احمد زهادی، سرمقاله؛ خیابان ولیعصر (قسمت دوم) به قلم سامان سیار است.

همچنین مقاله هایی که در این فصلنامه ارایه شده است شاملِ فضای عمومی در محور ولیعصر و برخی دیگر از محورهای مطرح دنیا، تهران: شهری شبه استعماری، تاثیر پروژه های بزرگ مقیاس بر سر زندگی خیابان ولیعصر، معماری ساختمان اداری صدا و سیما (ساختمان مرکزی اداری تلویزیون ایران)، نوروزِ خیابان ولیعصر و ادامه فعالیت‌های گروه کاوش در خصوص خیابان ولیعصر است.

گزارشی از مسابقات معماری شاملِ مسابقه طراحی در نمایشگاه‌های بین‌المللی گردشگری و مسابقه معماری زیستا؛ راهکارهای معمارانه برای عبور از بحران از دیگر مطالبی است که در این فصلنامه به آنها پرداخته شده است.

 

«ایست» در حوزه معماری به نفع‌مان است!

 

اقتصاد ایران: یک کارشناس معماری می‌گوید، در حوزه معماری احتیاج به ایست داریم تا بتوانیم علم، دانش و فرهنگ‌مان را در معماری بازیابی کنیم.

به گزارش خبرنگار مهر، رقیه رسول‌زاده، کارشناس حوزه معماری است. او در مرکز معماری و دفتر معاری حوزه هنری، فعالیت‌های گسترده‌ای را در زمینه معماری دارد. رسول‌زاده از اینکه به تقلید از کشورهای غربی، به سمت شهرک‌سازی و آپارتمان‌سازی روی آوردیم، بسیار ناراحت است و می‌گوید این امر باعث از هم‌پاشیدن بنیان خانواده‌ها و منزوی شدن آنان شده است. او معتقد است، مسئولان تنها به فکر سودجویی‌های خود هستند، سواد کار کردن بسیار محدودی دارند. ما در معماری‌مان احتیاج به «ایست» داریم.

بایستیم ببینیم کجا بودیم و داریم به کجا می‌رویم، یعنی ببینیم چه مسیری را در معماری دنبال می‌کنیم، بدون شک در حوزه معماری احتیاج به آگاهی‌سازی داریم و این آگاهی‌سازی را باید از طریق مردم ایجاد کنیم. اگر اطلاعات درستی به مردم بدهیم و موضوعات را رسانه‌ای کنیم مطمئن هستم که اتفاقاتی خوبی رخ خواهد داد. به جرات می‌گویم که مسئولان در بی‌اطلاعی هستند. حتی سررشته‌ای از معماری ندارند چه برسد که آکادمیک در این رشته‌ها تحصیل کرده باشند.

تنها وزیر راه و شهرسازی در رشته عمرانی تحصیل کرده بود که بارها با او در خصوص معماری صحبت کرده‌ام و بحث‌مان بالا گرفت، به او می‌گفتم «چه بلاهایی بر سر ساختمان‌سازی می‌آورید، این ساختمان‌ها به ظاهر مقاوم هستند اما در واقعیت هیچ‌گونه مقاومتی ندارند زمان وقوع زلزله بررسی کرده‌ایم کلبه‌های قدیمی که به سبک بومی، ۲۰۰ سال پیش ساخته شده‌اند، مقاوم تر از ساختمان‌های امروزی هستند و آسیب کمتری در زلزله دیده‌اند. بدون شک  اگر در کرمانشاه خانه‌ها را مقاوم می‌ساختند، چنین فاجعه‌ای رخ نمی‌داد و من احساس می‌کنم که «وجدان» کاری در حوزه معاری وجود ندارد.

با توجه به اینکه در حوزه «فرهنگ» بحث معماری را داریم، عموما ترسیمی که از حوزه معماری در جامعه وجود دارد امری شدیداً هنری و بسیار تخصصی است که با ریاضیات و اشکال هندسی نسبت دارد. یعنی در دو موضوع هنرمندانه یا خیلی مهندسی طرح شده است و بسیار کم پیش‌آمده تاثیرات معماری را در زندگی روزمره یا هویت‌های شهری و فردی‌مان بررسی کنیم. تلاش ما این است معماری را از آن ساحت انتزاعی دور کنیم و تأثیرات آن را انضمامی‌تر در فرهنگ عمومی بررسی کنیم! بیشتر قصد داریم با رویکرد فرهنگی و هویتی به بحث معماری بپردازیم زیرا کمتر پیش آمده تا رسانه‌ها تاثیرات معماری را در زندگی روزمره یا هویت برای مردم یک شهر بررسی کنیم!

از اینکه چنین دغدغه‌ای برای خبرگزاری مهر و بدنه جامعه و مردم پیش آمده تا به این موضوع اهمیت ‌دهند و به آن فکر کنند بسیار خوشحالم، زیرا سال‌ها بود که خودمان حرف می‌زدیم و خودمان می‌شنیدیم. نه تنها مخاطبی نداشتیم بلکه کسی هم برای پیگیری مطالبات ما نبود. این جریانی که ایجاد شده جای تامل دارد، قطعاً جای حرف و کار زیادی هم دارد. افراد دغدغه‌مندی هستند که حرف‌هایشان در دلشان مانده که هیچ‌جا مطرح نشده است.

ان‌شاءالله بتوانیم از این طریق به گوش مردم برسانیم تا فرهنگ‌سازی خوبی در این زمینه شکل بگیرد، تا سلیقه و ذائقه مردم با این صحبت‌ها تحریک شود، شاید در مرحله اول نتوان تغییرات بزرگی ایجاد کرد؛ اما به تدریج این اتفاق رخ می‌دهد که مردم در حوزه معماری نسبت به خانه‌هایشان حساس شوند و به سمت هر نوع معماری نمی‌روند و مسئولانی که در حوزه معماری به ساخت و ساز مشغولند نمی‌توانند هر چه دلشان می‌خواهد را بسازند و به اسم ساختمان و معماری به خورد مردم بدهند این امر باعث می‌شود که تا حدودی فرهنگ معماری و شهرسازی کشور تکان بخورد، چون تا مردم نخواهند و تقاضایی نباشد عملاً عرضه‌ای هم انجام نمی‌‎شود اما اگر این تقاضا از طرف مردم مطرح شود، قطعاً دگرگونی عظیمی رخ می‌دهد.

۱۰ سبک کلیدی معماری به همراه ویژگی‌های آن‌ها

شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد که به یک ساختمان نگاه کنید و متعجب باشید که این سبک باهاوس است یا مدرنیسم؟ رومانسک است یا نئوکلاسیک؟ البته که تعداد سبک‌های معماری که می‌توان آن‌ها را در نظر گرفت زیاد هستند، به خصوص زمانی که یک ساختمان مشخص برای دوره‌های زیادی پایدار باشد و از روی سن آن بنا بخواهیم به جمع‌آوری خصوصیات آن بپردازیم.

 

به گزارش سازه نیوز، از آنجا که در یک مقاله نمی‌توان تمام سبک‌های معماری را مورد بررسی قرار داد، لذا بر آن شدیم تا 10 سبک کلیدی را به همراه خصوصیت‌های آن‌ها در مطلب زیر بیاوریم که می‌تواند کمک کند تا راحت‌تر بتوانید سبک‌ها را از هم تشخیص دهید.

1- ویکتوریا

عصر ویکتوریا (اواسط تا اواخر قرن نوزدهم) شاهد بازگشت بسیاری از سبک‌های معماری مانند  احیای "گوتیک"، "تودور" و "رومانسک" و همچنین گرفتن تاثیراتی از آسیا و خاورمیانه بوده است. در حین انقلاب صنعتی، بسیاری از خانه‌ها به عنوان قسمتی از توسعه خانه‌سازی به سبک ویکتوریا ساخته شدند.

ویژگی‌های کلیدی: اثرات خانه عروسکی به همراه ترمیم دقیق، پنجره‌های لنگه بازشو، پنجره‌های بین دو ستون، شکل نامتقارن، یک سقف شیب‌دار شیروانی، ایوان در اطراف، رنگ‌های روشن.

در بسیاری از خانه های انگلستان، ایالات متحده و استرالیا این سبک را می‌توان مشاهده کرد.

توضیحات اضافه: تمیز کردن تمام این پنل‌ها در پنجره‌های لنگه باز شو کار بسیار سختی است.

2- اسلامی

در قرن هفتم معماری اسلامی در خاورمیانه و تحت تاثیر مناطقی نظیر ایران، شمال آفریقا و اسپانیا به کلی دگرگون شد. مسجد بهترین نمونه از سبک اسلامی است که شامل گلدسته، گنبد و حیاط می‌شود. مطابق با قرآن تزئینات روی سطوح صاف در اولویت قرار دارد.

ویژگی‌های کلیدی: قوس نعل اسبی، طراحی‌های هندسی، نمرکز بیشتر بر روی فضاهای محصور و داخلی است تا خارجی و تصویرهای سوراخ‌دار.

در کشورهای اسلامی این سبک از معماری قابل مشاهده است و همچنین مسجد "هویی" در کشور چین نیز به عنوان نمونه‌ای معروف از سبک معماری اسلامی شناخته می‌شود.

3- رومانسک

سبک رومانسک که به عنوان معماری نرماندی هم شناخته می‌شود در اواخر قرن دهم در سراسر اروپا ظاهر شد. برجسته‌ترین ویژگی آن طاق گرد است که به طور کلی در کلیساهای سبک رومی پیدا می‌شود، مهمترین اثر به جامانده از آن دوره است.

ویژگی‌های کلیدی: طاق‌های گرد، تکرار ردیف طاق‌های گرد، تزئین سنگ‌ها به سبک شاخ و برگ درختان و گل، قالب‌های سیمی در اطراف درب‌ها به روش طناب‌های پیچ خورده.

کلیسای جامع پورتو در پرتغال نمونه‌ای از سبک رومانسک است.

4- باروک

این سبک که از اواخر قرن شانزدهم و از کشور ایتالیا نشات می‌گیرد، جهشی بود از سبک رسمی‌تر رومانسک، به این صورت که بسیار احساسی‌تر، نمایشی‌تر و با هدف جذب احساس‌ها به اجرا درآمد. این سبک از معماری به عنوان حرکتی برای جشن گرفتن دولت کاتولیک در آن زمان بود.

ویژگی‌های کلیدی: سنگ فرش شکسته، گسستگی در نوک، گاهی اوقات با تزئینات قله که در وسط قرار می‌گیرد، دکوراسیون استادانه، ستون‌های جفت، دیوارهای محدب و محوری.

سبک باروک را در کاخ ورسای در کشور فرانسه می‌توان مشاهده کرد.

5- تودور

معماری سبک تودور آخرین سبک از قرون وسطی در انگلستان بین سال‌های 1400 تا 1600 میلادی است. در حالی که قوس تودور یا قوس‌های چهار گانه ویژگی متمایز کننده این سبک است که بیشتر مردم خانه‌های قاب چوبی عصر تودور را می‌شناسند.

ویژگی‌های کلیدی: سقف کاهگلی، پنجره‌های کرکره‌ای (قاب‌های شیشه ای الماس گونه با قالب ریزی سرب)، دودکش‌های سنگ تراشی، درگا‌های پر نقش و نگار.

خانه روستایی که در تصویر مشاهده می‌کنید نمونه‌ای از سبک تودرور است که در کشور انگلستان بنا شده است.

یک روز در خانه پیرنیا

معماری خانه پیرنیا، الگویی تمام عیار از معماری مناطق کویری ایران است و این خانه وجود این شیوه از معماری را در دوره‌ای خاص از تمدن مردم این سامان، به نمایش می‌گذارد.

به گزارش ایمنا، ایرانیان با هنر معماری بیگانه نیستند، در آثار برجای مانده از طلیعه تاریخ پادشاهی ایران در پاسارگاد تا میراث جاودانه پرسپولیس و انواع آتشکده‌ها؛ هم‌چنین در دوران‌هایی که ساخت مساجد و بارگاه و تکیه و حسینیه رواج یافت روح سیال هنرمند ایرانی را مشاهده می‌کنیم که برای پیوند هنر با اعتقادات کوشیده است.

مردمان سرزمین پارس و روم باستان، دو گروه از مهمترین بنیان‌گذاران هنر معماری در جهان به شمار می‌روند که سبک‌هایی خاص معماری پدید آوردند، دیگر تمدن‌ها یا بعد از آنان ایجاد شدند یا به تقلید از ایران و روم باستان ساخت و سازهایی را انجام دادند.

نکته بسیار جالب در هنر معماری ایرانی آن است که به کاربری این هنر مختص عمارات شاهزادگان و درباریان نبوده و در هر زمان، مردمان نیز شیوه‌ای خاص در ساخت و ساز و تزیین منازل و عمارات خود داشتند.

هنر خانه سازی بخشی از هنر معماری ایرانی است که در طول زمان با افزایش ابعاد و زوایای آن، روند تکاملی خود را پیموده است. در دوره‌ای همچون هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان معماران فراغ خاطر بیشتری داشتند و این هنر را توسعه دادند و در زمانی همچون «دوره فترت» و پس از حمله اعراب یا حمله مغول این هنر اندکی رو به افول نهاد.

یکی از مهمترین ادوار تاریخ تمدن ایرانی که در آن هنر معماری همچون بسیاری از شاخه‌های هنری رشد و بالندگی خاصی داشته، دوره «صفویان» بوده است؛ به ویژه آنکه پس از انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت از سوی «شاه عباس اول» و شروع اصلاحات اقتصادی و نظامی و سیاسی وی، ثبات بر کشور حکم فرما شد و ایرانیان توانستند پس از رویدادهایی مانند کشتار مغولان و تاخت و تاز حکومت‌های محلی چون  «آل مظفر» و «آل جلایر» و «آل کرت»، در دوره صفویه نفس راحتی بکشند و در سایه آرامش حاصل از تدبیر شاه عباس و ضرب شمشیر سرداران نامداری مانند «امام‌قلی خان»، به رونق انواع هنر اهتمام ورزند.

یکی از میراث‌داران تمدن کهن ایران در فلات مرکزی، شهرستان «نایین» است که در آن انواع آثار تاریخی، دایرة‌المعارفی از هنر معماری ادور مختلف پدید آورده است.

«خانه تاریخی پیرنیا» یکی از این آثار ارزشمند است که در مقابل «مسجد جامع نایین» و «محله باب المسجد» این شهر قرار دارد. در حال حاضر این خانه محل نمایندگی میراث فرهنگی نایین و موزه مردم شناسی این شهرستان است؛ قدمت این بنای تاریخی حدود ۴۰۰ سال و مربوط به دوره صفویه است.

یکی از قضات عالی رتبه دوره صفویه به نام «قاضی نور» که به عنوان حاکم شهر نایین منصوب شد این خانه را به دلیل اینکه نزدیک به مسجد بود، به عنوان دیوان خانه قضایی قرار داد. این خانه به وسیله برخی از رجال خاندان معروف «پیرنیا» از اولاد قاضی نور خریداری شد و تا سال ۱۳۴۹ شمسی در اختیار این خاندان بود تا آنکه به خاطر ارزش‌های تاریخی آن، از «میرزا احمد خان نایینی» - آخرین مالک این خانه، خریداری شد و در اختیار سازمان میراث فرهنگی کشور قرار گرفت و پس از آن به عنوان موزه مردم شناسی مورد کاربری قرار گرفت.

تلاش بر ایجاد پیوند و تداوم بین گذشته و امروز در معماری/ آماده تداوم برنامه های خلاقانه معماری با صاحبنظران داخلی و بین‌المللی هستیم

معاون وزیر راه و شهرسازی گفت: به نمایندگی از وزارت راه و شهرسازی آمادگی خود را برای حمایت از این برنامه (طراحی گفت و شنود) و تداوم آن و فراهم کردن شرایطی برای ارایه برنامه‌های جدید و خلاقانه‌ که بتواند چالش‌های جدی امروز ما را که ما امروزه در شهرهایمان با آنها مواجه هستیم را حداقل کاهش دهد، اعلام می‌کنیم.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، محمدسعید ایزدی معاون معماری و شهرسازی وزارت راه و شهرسازی در سمینار طراحی گفت و شنود که در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران برگزار شد، ضمن خیرمقدم به میهمانان شرکت‌کننده در این سمینار، گفت: جای خوشوقتی است که برنامه‌ای مشترک بین ایران و سایر کشورها برگزار می‌شود و از طریق چنین برنامه‌های مشترکی امکان گفتگو و تبادل تجربه فراهم می‌شود

.

ایزدی با اعلام این مطلب که پیشنهادهای ارایه شده توسط استادان آلمانی حاضر در نشست همچون پروفسور مارگ پیشنهادهای قابل‌توجهی است که به آن‌ها پرداخته خواهد شد، اظهار امیدواری کرد تا این پیشنهادات سرفصلی برای ادامه گفتگوهای بین دو کشور ایران و‌ آلمان باشد.

معاون وزیر راه و شهرسازی ضمن اعلام این مطلب که روندی که در دنیا طی شده، متاسفانه گسست از گذشته را نشان می‌دهد، گفت: بی‌توجهی به گذشته آثار مخربی را به جای گذشته است. ایران نیز با برخورداری از پیشینه فرهنگی و تمدنی و مابه‌ازاهای کالبدی خود در شهرها و روستاهای مختلف، متاسفانه روند تنزلی را طی کرده است و متاسفانه ایران به نوعی به آثار به جای مانده از تاریخ خود کم‌توجهی کرده است.

ایزدی با تاکید بر اینکه گسست از گذشته مساله ای جدی است که باید مورد توجه قرار گیرد، خاطرنشان کرد: آنچه که امروزه در دنیا مطرح است ضمن استقبال از خلاقیت و نوآوری‌ها در نوساخته‌های معماری، تلاش بر ایجاد پیوند و تداوم بین گذشته و امروز است.

این مقام مسئول معتقد است: یکی از ویژگی‌های مهمی که باید در برنامه‌های خود به آن توجه کنیم، ایجاد هم‌پیوندی مجدد از طریق بازخوانی گذشته خودمان است. ما در وزارت راه و شهرسازی تلاش داریم تا این مسیر را دنبال کنیم و اندیشه‌ای را تحت‌عنوان ایرانشهر، مدت‌هاست که از سوی وزیر راه و شهرسازی مطرح شده و هدف آن عمدتا دنبال کردن همین موضوع؛ هم‌پیوندی مجدد از طریق بازخوانی گذشته تاریخی است.

وی تصریح کرد: با بازخوانی گذشته ولی با نگاه به آینده می‌توانیم هم‌پیوندی، فاصله و انقطاعی که به وجود آمده را برطرف کنیم.

ایزدی همچنین گفت: به عنوان یکی از نکات کلیدی فکر می‌کنم که باید روی این مساله پرچالش کار کنیم. باید بتوانیم ضمن فراهم‌کردن شرایطی برای بروز خلاقیت‌های معمارانه و بروز افکار جدید و مدرن بتوانیم هم‌پیوندی ایجاد کنیم و این جریان جدید را با گذشته ای که به آن افتخار می‌کنیم، پیوند بزنیم.

وی عنوان این نشست را؛ گفت و شنود، نکته‌ای بسیار حائز اهمیت خواند و با اشاره به اینکه عموما همه عادت به گفت دارند و کمتر می‌شوند، خاطرنشان کرد: امیدواریم بتوانیم شرایطی را فراهم کنیم تا با شناخت مخاطبان اصلی؛ مخاطبانی که می‌توانند و حرف‌های خوبی برای همگان و تاثیرگذاری در روند خلق فضاهای معمارانه دارند را بیشتر بشنویم.

ایزدی: تصریح کرد: فکر می‌کنم این مسیر، مسیر درستی است که در این برنامه هم مورد توجه قرار گرفته است و امیدوارم این مسیر را در برنامه‌های آتی دنبال کنیم.

معاون وزیر راه و شهرسازی گفت: مجددا ضمن تشکر از همه کسانی که در برگزاری این برنامه سهیم بودند به نمایندگی از وزارت راه و شهرسازی آمادگی خود را برای حمایت از این برنامه و تداوم آن و فراهم کردن شرایطی برای ارایه برنامه‌های جدید و خلاقانه‌ که بتواند چالش‌های جدی امروز ما را که ما امروزه در شهرهایمان با آنها مواجه هستیم را حداقل کاهش دهد، اعلام می‌کنیم.

وی حضور پیروز حناچی را در شهرداری تهران فرصتی مناسب برای اجرای برنامه های مشترک وزارتخانه با شهرداری در شهر تهران عنوان کرد.

امروز عمر بناهای ما از سن معماران آن‌ها کوتاه‌تر است / لزوم توجه معماری به مخاطبان و مردم / روایت چهره‌های برجسته معماری از این هنر در روز جهانی معمار

همزمان با روز جهانی معمار، سلسله نشست‌های گفتار معمار با حضور چهره‌های برجسته این هنر در کمیسیون ملی یونسکو برگزار شد.

هنرآنلاین: نخستین برنامه از سلسله نشست‌های تخصصی گفتار معمار با حضور دکتر حجت‌الله ایوبی دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو و چهره‌های برجسته معماری همزمان با روز جهانی معمار برگزار شد.

در ابتدای این برنامه حجت‌الله ایوبی، بر لزوم توجه به معماری تاکید کرد و در این باره گفت: یکی از مهمترین اولویت‌های سازمان جهانی یونسکو مساله هویت است. به خصوص در این دوران که مساله جهانی شدن به شکلی پررنگ مطرح است و حتی عده‌ای فکر می‌کنند که خرده فرهنگ‌ها در این مسیر از بین می‌روند و جهان به سمت نگاهی آمریکایی پیش می‌رود.

او افزود: در چنین شرایطی فرهنگ‌های مختلف تلاش کردند که هویت خود را حفظ کنند. به همین خاطر در سال 2002 فرانسوی‌ها طرحی را تحت عنوان تنوع فرهنگی مطرح کردند زیرا مساله تنوع فرهنگی و حفظ هویت، موضوع بسیار مهمی است که ما در یونسکو بر روی آن تمرکز داریم؛ به همین خاطر در مباحث آموزشی و میراث فرهنگی فعالیت‌های متعددی در دست انجام است.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو تصریح کرد: مساله معماری و به خصوص معماری سنتی ما که رنگ و بوی هویت ملی ما را دارد در اولویت است من به عنوان یک علاقمند دراین حوزه می‌پرسم که چه چیزی ایران و ایرانی را از شکل جهانی آن متمایز می‌کند؟ به نظر من آنچه ایران را از سایر فرهنگ‌ها متمایز می‌کند، رفتار و سبک زندگی ایرانی است که معماری نیز در این عرصه جایگاه مهمی دارد.

ایوبی ایران را کشور معماری دانست و گفت: ایران کشور معماری است اگر چه در ظاهر تهران این امر را نمی‌بینیم اما قطعا معماری یکی از ویژگی‌های مهم کشور ماست.

او از اجرای کمیته ملی جوانان در یونسکو خبر داد و بیان کرد: به زودی کمیته ملی جوانان در یونسکو دایر می‌شود. باشگاه‌های یونسکو نیز به عنوان نهادهای داوطلبانه بخش دیگری هستند که درصدد فعال کردن آن هستیم زیرا در این باشگاه‌ها امکان همفکری و اجرای کارها به شکل خوبی امکان‌پذیر می‌شود. کما اینکه در ژاپن 270 باشگاه فعال وجود دارد، ما نیز در این راستا به راه‌اندازی باشگاه معماران جوان می‌‎اندیشیم.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو افزود: جایگاه ایران در کرسی‌های دانشگاهی یونسکو خوب است اما ما تلاش داریم که کرسی معماری را نیز در این بخش فعال کنیم تا بتوانیم یک کرسی فعال برای دانشگاه تهران داشته باشیم.

ایوبی ایران را کشوری غنی دانست و تاکید کرد: ما وارث کشوری با فرهنگ غنی هستیم که حرف‌های بسیاری برای گفتن دارد.

در ادامه این نشست، دکتر محمدمهدی محمودی، مدرس دانشگاه و موسس دفتر مهندسی "هرم پی" درباره موضوع معمار شدن تا معمار بودن به سخنرانی پرداخت. او در ابتدای این بحث گفت: من با نگاهی دیگر مساله معمار شدن یا معمار نشدن را مورد بررسی قرار داده‌ام و در این راستا سعی در بررسی معماری ماندگار کردم. همانطور که می‌دانید شعار امسال "معماری برای جهانی بهتر است" که خود بیانگر وظیفه این بخش به شکلی زیباست زیرا نشان می‌دهد که معمار تنها وظیفه ساخت و ساز را ندارد؛ بلکه مانند رهبر یک ارکستر عمل می‌کند.

او درباره خصوصیات معماری ماندگار، بیان کرد: همواره این بحث مطرح است که آیا معماری یک هنر است یا اندیشه؟ هنر است یا فناوری و ... در پاسخ به این سوالات باید گفت که معماری تمام این ابعاد را در بر می‌گیرد زیرا بحث هم در حوزه عرفان و هم اندیشه و فناوری است.

این استاد برجسته ادامه داد: متاسفانه ما اغلب بناهای خود را نابوده کرده‌ایم به نحوی که امروز عمر بناهای ما از معماران آن‌ها کوتاه‌تر است. یکی از عمده دلایل چنین فاجعه‌ای عدم شناخت پیشینه معماری است به این معنا که معماران ما محیط، بستر و اقلیم خود را به درستی نمی‌شناسند و نمی‌دانند که در کجا و کدام بستر قرار دارند. این مسائل در کنار عدم شناخت از بهره‌برداران به عنوان مخاطبان اصلی اثر سبب شده که معمار امروز ایران از جامعه دور شود؛ زیرا او صرفا از بهره‌بردار می‌خواهد که از اثر استفاده کند در حالی‌که مخاطب را نمی‌شناسد، همین مسائل نیز سبب شده که بناهای ما ماندگار نشوند.

محمودی توجه به محیط زیست را در معماری حائز اهمیت خواند و گفت: متاسفانه زباله‌های غیرقابل بازگشتی که ما امروز در حوزه معماری تولید می‌کنیم، بسیار زیاد است، زیرا معماران امروز ما برخلاف گذشتگان، مصالح را به درستی نمی‌شناسند زیرا گذشتگان ما بناهایی را ساختند که کوچک‌ترین آلودگی را برای محیط در بر نداشت و راحت به طبیعت باز می‌گشت، البته تکرار معماری گذشته ما نیز یک اشتباه و توهین به اساتید آن دوران است.

چالشی معمارانه برای تبدیل یک کارخانه به فضایی کودکانه/ ترسیم فضایی افسانه‌ای با معماری

کارخانه قدیمی سفالگری در مرز ایتالیا، سوژه تازه‌ای برای اجرای یک مسابقه نوآورانه شده است.

هنرآنلاین: در تعریف این مسابقه آمده است: پیترپن نوشته جیمز بری و شازده کوچولو نوشته سنت اگزوپری دو مثال از داستان‌هایی هستند که سال‌های بسیاری از کودکی را در برمی‌گیرند. کودکی زمانی است که واقعیت و تخیل در آن مکمل هستند. این دوره یکی از زمان‌های حیاتی اثرگذار در شکل‌گیری شخصیت در بزرگسالی است. کودکی دوران جذابی برای طراحان است.

بزرگسالان معماری را بر اساس منطق عملکردی آن ارزیابی می‌کنند. برای هر فضا عملکرد و برای هر المانی هدفی در نظر گرفته شده است، اما کودکان این‌گونه فکر نمی‌کنند. برای کودکان فضا فرصت کشف کردن است. موقعیتی نامحدود برای ماجراجویی‌های غیرعادی است. هر فضایی می‌تواند به جای دیگری تبدیل شود.

بنابراین زمانی که چیزی نمی‌تواند عملکردی برای بزرگسالان داشته باشد، باز هم می‌تواند برای کودکان مناسب باشد. درست مثل یک جعبه خراب که می‌تواند برای بچه‌ها خانه، قلعه، مرکز باستان‌شناسی یا … باشد.

کارخانه قدیمی سفالگری Laveno Mombello مثل موجودی غول‌پیکر در کنار رودخانه Maggiore به خواب رفته است. این کارخانه 27,000 متر مربع است. و بزرگسالان برنامه‌ای برای بیدار کردن و راه‌اندازی آن ندارند. به همین دلیل شرکت بیمه Unipol، مالک این ساختمان، از موسسه YAC  درخواست کرده تا مسابقه معماری کارخانه کودکان را برگزار کند و با این کار یکی از چشمگیرترین معماری‌های صنعتی اروپا را به بزرگ‌ترین مهدکودک دنیا تبدیل کند زیرا افسانه‌ها می‌توانند در باقی‌مانده‌های باشکوه معماری صنعتی زندگی کنند.

Unipol  هم همین‌طور فکر می‌کند و از تمام طراحان دعوت می‌کند تا این کارخانه قدیمی سفالگری را به بزرگ‌ترین و نوآورانه‌ترین مجموعه کودکان در جهان تبدیل کنند. نسل‌های آینده در مرزهای ایتالیا، کمی دورتر از سوئیس، فرانسه و آلمان به جای یک کارخانه رها شده، سرزمینی افسانه‌ای پیدا می‌کنند. این سرزمین بازسازی و نوسازی می‌شود تا به پناهگاهی برای جامعه فردا تبدیل شود.

بر اساس این گزارش، به نفر اول این مسابقه 10.000 یورو؛ رتبه دوم:4.000 یورو و رتبه سوم:2.000 یورو اهدا خواهد شد. همچنین 4 اثر تقدیر شده نیز 1.000 یورو دریافت خواهند کرد ضمن اینکه علاوه بر آن 10 اثر برتر و 30 فینالیست نیز انتخاب می‌شوند.

تمام طرح‌های پیشنهادی به مجله‌های معماری ارسال می‌شوند و در نمایشگاه‌های بین‌المللی به نمایش گذاشته می‌شوند.

آثار شرکت‌کنندگان فینالیست در www.youngarchitectscompetitions.com منتشر خواهند شد.

علاقه‌مندان به حضور در این مسابقه می‌توانند تا 6 آبان ماه اقدام به ثبت‌نام کنند و نهایتاً تا 12دی‌ماه آثار خود را از طریق سایت اصلی مسابقه به آدرس https://www.youngarchitectscompetitions.com/competition#competition  ارسال کنند.

جلسه داوری آثار این مسابقه 17 دی برگزار می‌شود و نهایتاً نتایج آن 21 دی‌ماه اعلام خواهد شد.

منبع: رستارک

تاسیس کتابخانه در جنگل برای علاقه‌مند کردن مردم به مطالعه!

وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان: چینی‌ها برای علاقه‌مند کردن مردم به مطالعه اقدام به تاسیس یک کتابخانه در دل جنگل‌های پکن کرده‌اند. این کتابخانه که در روستای کوهستانی جیاجیه بنا شده معماری خاصی دارد و نمای آن با استفاده از چوب ساخته شده است.