خبرگزاری شبستان: دبیر ستاد اقامه نماز وزارت راه و شهرسازی با اشاره به ساخت ۳۷۵ مسجد و نمازخانه بین راهی در کشور، گفت: با ساخت این تعداد، مساجد ونمازخانه های بین راهی به بیش از سه هزار باب افزایش می یابد.

خبرگزاری شبستان: دبیر ستاد اقامه نماز وزارت راه و شهرسازی با اشاره به ساخت ۳۷۵ مسجد و نمازخانه بین راهی در کشور، گفت: با ساخت این تعداد، مساجد ونمازخانه های بین راهی به بیش از سه هزار باب افزایش می یابد.
اشاره: بررسی و مطالعه تاریخ پر افتخار اسلام و دانشهای مسلمانان نشان دهنده این است که پیامبر عظیم الشأن اسلام و اهل بیت مطهّر ایشان (ع) درباره ابعاد مختلف حوزه معماری و شهرسازی دستورات و راهکارهایی را متذکر شدهاند تا مسلمانان را به شهر امن و طیّب اسلامی رهنمون سازند. به ویژه پیامبر اکرم (ص) که در ساخت شهر با مؤلفهها و مطلوبیتهای اسلامی گامهایی برداشته بودند؛ مانند این که پیامبر ابتدا مسجد النبی را ساخته و سپس سایر بناها اعم از خانه و بازار را پیرامون آن با محوریّت و مرکزیّت مسجد بنا نموده است، ایشان در توسعه مسجد النبی و اطراف آن نظارت داشته و دستورالعملهای مناسب معمارانه را به اصحاب خویش ارائه نموده است. از این رو خبرنگار خبرگزاری رسا به سراغ حجت الاسلام والمسلمین حسن یوسفزاده، عضو هیأت علمی پژوهشگاه جامعه المصطفی العالمیه رفته تا با وی که در زمینه معماری اسلامی پژوهشهای وسیع و تألیفاتی داشته است درباره معماری و شهرسازی اسلامی به گفتوگو بنشینیم.
رسا_ آیا دین اسلام در مورد معماری و شهرسازی آموزههایی دارد؟
پاسخ این سئوال روشنتر از آن است که ما دوباره به این نوع سئوالات برگردیم، زیرا در زمینه اصل معماری و شهرسازی در دین اسلام توسط برخی بزرگان، محققین و پژوهشگران فعالیتهایی صورت گرفته است، آثاری تولید شده است و مجامع علمی این را قبول کردهاند که آموزههای اسلامی مشحون از گزارههایی است که ناظر به حوزه شهرسازی و معماری است.
بنابراین بحث این که آیا دین اسلام راجع به شهرسازی و معماری بحث، گزاره یا آموزهای دارد، تتبعات نشان داده است که بله در دین اسلام توسط معصومین گزارهها، نکات و مفاهیمی وجود دارد؛ از اینرو پاسخ سئوال کاملاً روشن است
رسا - آیا آموزهها و متون دین اسلام مباحث مربوط به معماری و شهرسازی را به صورت صریح و شفاف بیان کردهاند و یا غیر صریح و در لابهلای آثار و گزارههای دیگر؟
گزارهها و آموزههای دینی ورود جدی به مباحث شهرسازی و معماری اسلامی داشتهاند. در این باره مقدمهای عرض میکنم و آن این است که برای ورود به هر بحثی و یا برای بررسی هر پدیده و موضوعی باید سه سطح از نگاه اسلامی را در نظر گرفت؛ سطح فلسفی و تا حدودی کلامی، سطح ارزشی اخلاقی و سطح فقهی و هنجاری.
اگر این سه سطح مراعات شوند و با نگاه به این سه سطح به سراغ آموزههای دینی رفت قطعاً بسیاری از مباحث برایمان روشن میشود مطالبی که اگر این نگاه منظومهای را نداشته باشیم از آنها غافل میشویم و یا اصلاً به آنها دسترسی پیدا نمیکنیم.
مدیرکل راه و شهرسازی استان ایلام گفت: برج هنر اسلامی شهر ایلام با معماری منحصر به فرد بر گرفته از طبیعت و پیشینه تاریخی استان احداث می گردد

به گزارش خبرگزاری فارس از ایلام به نقل از روابط عمومی راه و شهرسازی استان ایلام، سید کمال الدین میر جعفریان اظهار داشت: احداث برج هنر اسلامی شهر ایلام با معماری منحصر به فرد بر گرفته از طبیعت و پیشینه تاریخی استان ایلام اجرایی میشود.
مدیرکل راه و شهرسازی استان ایلام گفت: این برج در زمینی به مساحت 1250 متر مربع در 7 طبقه ساخته خواهد شد.
وی افزود: برج هنر اسلامی استان که از نیازهای ضروری نسل جوان است با پیگیری این اداره کل و مسئولین استان و همکاری و همراهی شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران که از شرکتهای وزارت راه و شهرسازی است به مرحله اجرا در آمده است.
این مسؤول اضافه کرد: در معماری این پروژه هنری از معماری سنتی و طرح لاله واژگون که نمادی از منطقه زاگرس نشین ایلام است و نیز زیگورات که پیشینه تاریخی چند هزار ساله تمدن ایلامی است و همچنین در جزئیات و تزئینات از صنایع دستی ایلام الگو گرفته خواهد شد.
میرجعفریان افزود: مساحت برج هنر اسلامی شهر ایلام 8000 متر مربع در 8 طبقه می باشد که شامل نگارخانه، کارگاه تجسمی، سالن خلق آثار، بازار قرفه تولیدات فرهنگی هنری، استدیو ضبط، سالن نمایش و تمرینات، سالن کنفرانس، سالن نمایش، سالن تئاتر، سالن سینما، سالن اجتماعات، نمازخانه و ... بوده و چهار ورودی خواهد داشت .
مدیرکل راه و شهرسازی استان ایلام محل ساخت این برج عظیم هنری را میدان شهدا، خیابان شهیده ربابه کمالی جنب پارک قدیمی ملت عنوان کرد و خاطر نشان کرد جا نمایی این برج در این محل به لحاظ قدمت محله ، فضای سبز اطراف آن و از همه مهمتر احیاء بافتهای فرسوده و رونق بخشی مناطق قدیمی شهر عنوان کرد.

استانها > فارس - «خبرجنوب» نوشت: آنچه که این روز ها از معماری دوره زندیه در شیراز به یادگار باقی مانده و کمتر گردشگری از پیشینه و حتی علت نامگذاری آنها خبر دارد ،کلاه فرنگی ها است! عمارت های هشت ضلعی که در وسط باغ های تاریخی این شهر جا خوش کرده اند و با اینکه به جاذبه گردشگری تبدیل شده اند اما همچنان برای گردشگران داخلی و خارجی ناشناخته اند.
کلاه فرنگی ها در واقع ردپای معماران دوران زندیه و قاجار در ایران به ویژه در استان فارس است؛ساختمان های تزئینی شاهانه ای که معمولا وسط باغ ها ساخته می شدند و معماری آنها نیمی ایرانی، نیمی اروپایی بود. هرچند که این بناها محدود به دوره قاجار نبودند و سابقه تاریخی قدیمی تری دارند اما بیشترین کلاه فرنگی های کشور یادگار قاجاری ها است به طوری که این سازه های تاریخی را می توان در شهرهای اراک،شیراز، قزوین ، رشت ،بندر عباس ،تهران و... دید.
در منابع آمده است عمارت کلاهفرنگی به نوع خاصی از معماری گفته میشود که ممکن است در اشکال مختلف ساخته شود. ساختمانی سبک و گاه تزیینی در وسط باغ، پارک، یا تفریحگاهها که برای کارهای تفریحی یا سرپناه از آن استفاده میشود.
اتاقی معمولاً گرد (شش لوزی یا هشت گوش ) که گرداگرد آن دارای درها یا پنجره هایی به سوی فضای آزاد است و سقف آن از هر سو دارای سایبانی پیش آمده می باشد.
در استان فارس این بناهای تاریخی را می توان در شهرهای شیراز ،آباده و سورمق دید.
به طور ی که دو عمارت کلاه فرنگی در باغ های نظر و جهان نما در شیراز متعلق به دوره زندیه و عمارت باغ دلگشا نیز قاجاری است ، قدمت کلاه فرنگی های شهرهای آباده و سورمق نیز به دوره قاجار برمی گردد.
بنابراین گزارش شاید کلاه فرنگی های باغ نظر و جهان نما به دلیل قدمتی که دارند از مهم ترین بناهای تاریخی در شیراز باشند که حتی با وجود تغییر کاربری همچنان مورد بی مهری قرار گرفته اند و باید در بسته سفرگردشگران خارجی قرار گیرند.
اما متاسفانه اکثر تورهای ورودی به شیراز این دو اثر تاریخی را در برنامه بازدید ندارند و بنا بر اظهار نظر برخی از راهنمایان گردشگری چنانچه گردشگران تقاضای دیدن این بنا ها را داشته باشند و اصرار کنند با تغییر برنامه و حذف بناها و جاذبه های دیگر می توانند بازدید از این آثار را در برنامه سفرشان داشته باشند و یا ممکن است گردشگران از گروه خارج شده و خود به دیدن چنین عمارت هایی بروند. عمارت کلاه فرنگی باغ جهان نما به شکل هشت ضلعی دیده میشود.
این عمارت دارای 4 شاهنشین در چهار گوشه بنا میباشد و میان شاهنشینها، اتاقهای دو طبقه قرار دارند. این عمارت دارای نمای آجری است و در گذشته پنجرههای چوبی داشته است در داخل عمارت یک حوض از سنگ مرمر یکپارچه نیز وجود دارد. عمارت باغ جهان نما که از دوره کریم خان تا به حال سالم و مستحکم برجای مانده از نظر ظاهر تقریبا مشابه عمارت کلاه فرنگی باغ نظر است.
گرچه امروز مقوله منظر شهری جایگاه تعریفشده و روشنی در سطوح جهانی چه آکادمیک و چه حرفهای دارد، ولی همچنان به عنوان یک مسئله بومی، محل مناقشه است. تأثیر و اهمیت بنا و ساختوساز مسکن به خاطر این است که هرچند انسان در ابتدا خالق بناست، اما در ادامه این بناست که بر رفتار و فرهنگ وی و جامعهای که در آن زندگی میکند تأثیر میگذارد. به عبارت دیگر، تناسبات فضایی مختلف بر اساس سرشت انسانی منشأ تأثیراتی بر انسانها و جوامع انسانی است؛ یعنی معماری هم فرهنگساز و هم زادهی فرهنگ است.
رسالت معماری طراحی فضاست. طراحی فضا و مدیریت فضا نیز برای مدیریت رفتاری است که داخل آن فضا اتفاق میافتد؛ یعنی رفتارهای داخل یک فضا را میتوان با نوع طراحی مدیریت کرد. از این رو، معماران در گذشته در خلق آثار هنری خود از منبع طبیعت، فرهنگ و مذهب الهام میگرفتند و از این سه رکن در طراحی و معماری ساختمانها بسیار بهره میبردند. انگیزهی اصلی معماران سنتی ایرانی بیان و انعکاس مفاهیم فرهنگی و باورهای دینی مردم از یک سو و تحت تأثیر قرار دادن رفتارهای مردم توسط این عناصر از سوی دیگر بوده است.
امروزه معماری ایرانی، به دلیل بروز برخی جنبههای از خود بیگانگی، مورد تهاجم فرهنگی غربی واقع شده و این موضوع سبب شده است معماری ایرانیـاسلامی در ساختمانهای ایرانی بیش از پیش کمرنگ و کمرنگتر شود. از آنجایی که معماری و سبک خانه نقش مهمی در شکلدهی روابط، خلقوخوی و فرهنگ اهل خانه دارد، کالبد بسیاری از فضاهای شهری و ساختمانها یکی از زمینههای ظهور فرهنگ غربی و اروپایی را در ایران فراهم کرده است. آپارتمان هم یکی از مصادیق معماری غیرسنتی و غیرهمخوان با فرهنگ ایرانی است که قطعاً در طولانیمدت سبب ایجاد آسیبهای فرهنگی و اجتماعی برای خانواده و جامعهی ایران خواهد گردید.
امروز اگر متولی نظارت بر شمایل ساخت و ساز شهری شهرداری است، حتما این مهم با نظارت و پشتوانه فکری و علمی اساتید صاحب نظری که نامشان در تاریخ معماری مانده است میسر شده است.
امروز مصادف است با سالمرگ استاد محمد کریم پیرنیا؛ پدر معماری سنتی ایران. یه همین مناسبت چند خطی را به تجلیل از این مقام شامخ و تعریف خدمات وی خواهیم پرداخت.
محمد کریم پیرنیا؛ پدر معماری سنتی ایران
محمدکریم پیرنیا پدر معماری سنتی ایران است. او با رها کردن دانشکده و کسب دانش از پیرمردهای زندهای که به قول خودش هریک به اندازه دانشگاهی، علم و هندسه و هنر داشتند، به نامی ماندگار در هنر معماری ایران تبدیل شد.
به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، با توجه به ساختار کلی معارف اسلام، نظام جامع اندیشه اسلامی (علاوه بر احکام فقهی اصول و مبانی اسلام) نقش بسزائی در شکلگیری تمدن اسلامی ایفا میکند. درباره اصول و مبانی حاکم بر معماری اسلامی دو فضای بحث وجود دارد، یکی به تعریف این تحقیق از اصل متناسب با حوزه تحقیق، و دیگری به مصادیق اصول مربوط میشود.
الف. تعریف
اصل در نگاه کلی معماری و شهرسازی عبارت است از پایه اساسی شکلگیری بنایی و ساختاری ابعاد مختلف شاخصهای تمدنی اسلامی؛ مثل عدل که پایه شاخصهای حقوقی مانند حریم حقوقی بناها، نظم هندسی، دسترسی آسان و خط آسمان است. اصل در نگاه معماری و شهرسازی اسلامی دارای اقسام زیادی است مثل اعتقادی، اخلاقی، ایمانی و فقهی که در مجموع میتوان آنها را اصول ارزشی نامید. البته در برخی موارد به دلیل اهمیت و عینی بودن این اصول، اصل به عنوان شاخص تلقی و مطرح شده است که ارتباط آن با سایر شاخصها و رابطه شاخصی است نه رابطه اصل و شاخص. مانند اصل عفت که یک اصل و ارزش اخلاقی است در ساختن منازل به عنوان شاخص رعایت عفت مطرح شده است.
ب. اصول ارزشی اسلام
اصول اعتقادی
اصول عقاید اسلام خطوط قرمز تحقق تمدن اسلام به شمار میرود مانند عدل و توحید که محور اصلی در تنظیم شاخصهای مربوط به عدالت و وحدت است و اگر در بناهای اسلامی اموری ایجاد شود که دارای بار معنایی و شعاری غیر توحیدی باشد از نظر اسلام مورد تأیید نیست
ماهرخ ابراهیمپور- خبرنگار حوزه تاریخ| طراحی فضاهای شهری و ساختن شهری که مردم بتوانند در آن آرامش داشته باشند، شاید امروزه پدیدهای سخت، حتی محال باشد. وقتی به فضای شهری امروز مینگریم، با ساختمانهای بدقواره، زشت و ظاهرا لوکس روبهرو میشویم که بدون تناسب با معماری سنتی و جامعه ایرانی شکل گرفتهاند؛ گونهای از معماری که به رسوم و سنتهای گذشته توجهی ندارد؛ آنچنان که گویی ایران در گذشته از معماری تهی بوده است.
بهرهگیری از طرحهای غربی در کشوری که هنوز میان سنت و مدرنیته دست و پا میزند، شهرهایی را پدید آورده است که ساکنانشان سرگردان و حیراناند؛ شهرهایی که امکاناتشان با جمعیت تناسبی ندارد. کشوری که تختجمشید، ایوان مدائن، نقش جهان، چهلستون و عالیقاپو را داشته، در یک سده گذشته نتوانسته است اثری معماری، متناسب با فرهنگ و فضای جامعه ایرانی ارایه دهد.
دکتر حسین سلطانزاده، پژوهشگر حوزه معماری ایرانی، عضو هیأتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی با سالها پژوهش و نگارش در این زمینه، به معماری باستانی ایران بهویژه مجموعه تختجمشید توجهی ویژه داشته است؛ بنایی که به نظر وی در بسیاری از شاهکارهای تاریخ معماری نمود یافته و از جایگاهی والا در معماری ایرانی برخوردار است. گفتوگو با این پژوهشگر به بررسی تداوم یا گسست معماری ایرانی اختصاص دارد.
آیا میتوان میان پدیدههای فرهنگی و اجتماعی با حوزه معماری پیوندی یافت؟ به عنوان نمونه آیا پدیدهای چون تغییر زبان و فرهنگ با معماری ارتباط مییابد؟
انقطاع و گسست برخی از جلوههای فرهنگی ایران در دوران پیش و پس از اسلام، یکی از مسألههای بسیار مهم در معماری و شهرسازی ایرانی است، برای نمونه به گسست زبانی میتوان اشاره کرد؛ هنگامی که زبان و خط در یک فرهنگ دگرگون میشود طبعا پیرو آن برخی از واژهها و مفهومهای پیوسته به آنها نیز میتواند تغییر یابد، بدینترتیب شناخت فضاهایی که نام آنها در گذشته به صورت مشخص با دیگر پدیدهها مرتبط بود، بهسادگی ممکن نخواهد بود. برای مثال واژه «میدان» که امروزه به کار میبریم به یکی از فضاهای مهم معماری و شهری در معماری و شهرسازی ایران و دیگر مناطق جهان در گذشته اشاره دارد که فعالیتهای عمومی، حتی دیوانی و حکومتی در آنجا انجام میشده است.
اکنون به درستی نمیدانیم چه واژههایی برای میدان در دوران باستان به کار میرفته است. همچنین تاکنون ندیدهام واژه میدان واشکافی شده باشد که نشان دهد چه واژههایی برای میدان به کار میرفته است. این وضع به گونهای طبیعی است زیرا خط و زبان پهلوی پس از دوران اسلامی رفتهرفته دگرگون شد؛ پیش از خط پهلوی نیز خطها و زبانهایی که در دورههای اشکانی و هخامنشی داشتیم، تغییر یافته بودند. دگرگونی خط و زبان دوره هخامنشی به گونهای بود که در دوره ساسانی، دبیران و مردم این دوره کتیبههای مجموعه تختجمشید را نمیتوانستند بخوانند تا دریابند آن مجموعه به چه کسانی تعلق داشته و چه افرادی در آن کار میکردهاند.
حوزه/ در جشنواره معماری سیدنی در ۲۹ سپتامبر از جدیدترین مسجد این شهر پرده برداری خواهد شد. این مسجد هنوز در مرحله ساخت قرار دارد و ویژگیهای منحصر به فردی خواهد داشت.
به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری «حوزه» به نقل از smh، جشنواره معماری سیدنی در استرالیا از جدیدترین مسجد این شهر پرده برداری میکند.
این مسجد که هنوز در مرحله داربست سازی قرار دارد قرار است در جشنواره چهار روزه معماری سیدنی در 29 سپتامبر 2017 مورد پرده برداری قرار بگیرد. جشنواره معماری سیدنی در 11 سال گذشته به منظور پرداختن مباحث معماری و طراحی ایجاد برگزار میگردد.
به علاوه در یک مراسم روز درهای باز با عنوان «ملاقات از مسجد استرالیاییها» نیز این مسجد که با هزینه 12 میلیون دلار ساخته میشود به صورت عمومی در معرض بازدید همگان قرار خواهد گرفت.
تیم هورتون مدیر جشنواره درباره ویژگیهای این مسجد میگوید: این مسجد با تمام مساجدی که تاکنون دیدهاید متفاوت است و نظر هر کسی را به خود جلب خواهد کرد. اگر هدف از ساخت آن را بدانید بیشتر جذب آن شده و اگر پا داخل این مسجد بگذارید و ویژگیهای منحصر به فرد آن را تماشا کنید، منارههای باستانی و قوس کمانی که به شکلی کاملا استثنایی توسط یک طراح معمار استرالیایی بنا شده را میبینید.
ویژگیهای مسجد جدید در استرالیا